حسن روحانی در مجلس: تدریس زبان مادری از اول دبستان تا پایان دبیرستان

حسن روحانی، رییس‌جمهوری ایران، روز یکشنبه در جلسه رای اعتماد مجلس گفته است “ما باید به خرده‌فرهنگ‌ها احترام بگذاریم، باید اصل ۱۵ قانون اساسی را اجرایی و عملیاتی کنیم و این کار می‌تواند از دبستان آغاز شود و در مراحل مختلف تا پایان دوره متوسطه ادامه باید.”

وزیر آموزش و پرورش ایران تجسم عوامفریبی است ــ یونس شاملی

ساوالان پورت : وزیر آموزش و پرورش جمهوری اسلامی، علی اصغر فانی، در پاسخ به پرسشی در خصوص تحصیل به زبان مادری اقوام (مقصود ملتهای غیرفارس ساکن در ایران است) میگوید: “ما باید اصل ۱۵ را اجرا کنیم. یک سری برنامه ریزی ها در زمان آقای خاتمی شده که در نهایت متوقف شده اند. باید اکنون با بررسی هایی دوباره این برنامه ها، به جریان بیافتد. تدریس زبان قومیت‌ها در مدارس اولویت من است.”

سرپرست آموزش و پرورش: تدریس به زبان قومیت ها در اولویتم است

ساوالان پورت : روزنامه شرق در تیتر صفحه اول روز دوشنبه 15 مهر 1392خبری از زبان سرپرست آموزش و پرورش منتشر کرد.

گونش امانی: آراز بالاما ایلک اوخولا گئتدیگی اوچون یازدیغیم سؤزلر

اوره ییمین پارچاسی، گؤزه ل آرازیم بوگون سنین ایچین اؤنملی گؤنلردن بیری دیر، همده منیم اوچون. سنی ایلک اوخولا گئتمه یه هیجانلی گؤرنده ایچیمده غریبه دویغولار دویورام. اؤزوم ده بو هیجانلاری آرخادا قویدوغومدان اوزون زمان کئچمیر... یایین سون گونلری گلنده تبریزین سازاقلی گئجه لری باشلاییب پاییزین عطرین هر یئره داغیلداردی. سون باهار! اوزمانلار چوخ سئودیییم فصل. اؤزونه عایید رنگلر، اؤزونه عایید قوخولار و اؤزونه عایید مئیوه لر ایله. بونا باخمایاراق کی، ایندی هئچ گؤز فصلینی سئومیرم. آیریلیق فصلی، یاپراقلارا، گول لره تومورجوقلارا یازیق...

گونئی‌لی معلم: ایران غیری-فارس شاگیردلره قارشی آسیمیلاسیون سیاستی یورودور

ایران‌دا مکتبلرین آچیلیشی موناسیبتیله آمئریکانین سسینه موصاحیبه وئره‌ن میللی فعال و قربی آذربایجان ویلایتی مکتبلرینین سابیق معلمی جاواد عباسی ایران ایسلام رئسپوبلیکاسینین آذربایجان شهرلرین‌ده‌کی مکتبلرده یوروتدویو سیاست، ائل‌جه ده آنا دیلین‌ده تحصیل آلماق‌دان محروم ائدیله‌ن تورکلر و دیگر قئیری-فارس اوشاقلارین ایران تحصیل سیستئ‌می و حیاتلارین‌دا اوزلشدیکلری پروبلئملری شرح ائدیر.

اوخوللارین آچیلیش گونو - آزربایجان ایشچیلری آدینا آچیق سوز

بیر مهر ایران دا مدرسه لر یا اوخوللارین آچیلیش گونو عینی حالدا هم خیرداجا اوشاقلار اوچون و هم اونلارین آتا آنا لاری اوچون اهمیت لی عاینی حالدا خاطیره لی ، بیر طرف دن سئویندیریجی اوبور طرف دن کدرلییجی بیر گون دور. بیر طرف دن عیلیم و ادبیات پنجره سین آچیر اوبور طرف دن اسارت بویون دوروغون اینسانلارین بوینونا سالیر. فارس اولمیان اوشاقلار اویرنجی اوشاقلارین جوخونلوقون تشکیل وریر و بونلارین بیر چوخو فارسجانی باشا دوشمه دیک لری اوچون درسدن نفرت المیه باشلاییب ، سیستان بلوچیستان کیمی کاسیب یولگه لرده مدرسیه گتمه ک دن واز گچیب ،اوزون وادیده بولگه نین داهادا یوخسول اولماسینا زمین یارادیرلار.

دویچه وله: اول مهر و وعده روحانی برای تدریس زبان‌های مادری

حسن روحانی در یک بیانیه ۱۰ ماده‌ای تضمین کرد اگر رئیس جمهور شود، می‌گذارد اقلیت‌های قومی در ایران به زبان‌های مادری خود تحصیل کنند. سال تحصیلی جدید فرا رسیده اما آیا وعده رئیس جمهور جدید عملی می‌شود؟ سال تحصیلی ۹۳-۹۲ در حالی فرا رسیده که مردم مناطق قومی ایران انتظار “بازشدن قفل زبان مادری با کلید آقای روحانی” ‌را دارند. از نظر آنها، اول مهر امسال آزمونی برای روحانی است تا وعده تدریس زبان‌های مادری قومیت‌ها در مدارس کشور را محقق سازد.

ایران‌دا مکتبلرین آچیلیشی عرفه‌سین‌ده تورکجه‌نین قاداغاسینا اعتراضلار آرتیب

ایران آذربایجانین‌دا مکتبلرین آچیلیشی عرفه‌سین‌ده تورکجه‌ده تحصیل حاقینین تعمین ائدیلمه‌مه‌سی و عمومیتله اوشاقلارین آنا دیلین‌ده تحصیل آلماق‌دان محروم اولمالارینا قارشی اعتراضلار چوخالیب. «گونئی آذربایجان شهرلرین‌ده یئنی تحصیل ایلینین باشلاماسی موناسیبتی ایله دیوارلاردا دؤولتین مکتبلرده حیاتا کئچیردیی سیستئم‌لی فارسلاش‌دیرما سیاستی و تورکجه‌ده تحصیلین قاداغاسینا قارشی اعتراض نوماییش ائتدیره‌ن شعارلار یازیلیب،» دئیه آذربایجان وئب صحیفه‌لری قئید ائدیب.

فراخوان ششمین دوره جشنواره غیر‌دولتی «آنامین یایلیغی»

« شعر؛ و داستان کوتاه ترکی، ویژه بانوان»

برگزاری این جشنواره را - ضمن حمایت مالی- از طریق قرار دادن فراخوان در وبلاگ و سایت، چهره به چهره، کامنت گذاری، ارسال ایمیل، فرستادن پیامک و ... به اطلاع علاقمندان برسانید.

پخش اعلامیه به مناسبت روز جهانی زبان مادری‎

ساوالان پورت : بنا به خبر های رسیده از عجبشیر، صدها برگه اعلامیه به مناسبت 21 فوریه روز جهانی زبان مادری در شهرستان عجبشیر توسط فعالین آزربایجانی پخش شد. 

با توجه به بازداشت تعداد زیادی از فعالین، برای اینکه نشان دهیم حرکت ملی هنوز زنده است و ما فعالین آزربایجان در برابر اهداف و خواسته های خود هیچگاه کوتاه نخواهیم آمد، با عزم راسختری و بدون ترس از هرگونه بازداشت و شکنجه راه خود را ادامه خواهیم داد، از تمامی فعالین درخواست می کنیم به مناسبت روز جهانی زبان مادری با پخش اعلامیه، جزوات و سی دی و ... در تمامی شهرهای آزربایجان لرزه بر اندام رژیم نژادپرست فارس اندازند.

آیا زبان ترکی در ایران با خطر مرگ زبانی روبرو می باشد؟

ساوالان پورت : هر 2 هفته 1 زبان به مرگ زبانی مبتلا می شود 

چند سال پیش سازمان جهانی یونسکو طی گزارش علمی که با عنوان اطلس زبانی دنیا منتشر کرد خبر از مرگ 1 زبان در هر 2 هفته را داد. 

برای مثال در گزارش مذکور در بخش ترکیه یونسکو خبر از خطر مواجه با مرگ زبانی 15 زبان و 3 زبان که به مرگ زبانی دچار گشته اند قابل مشاهده می باشد. در ترکیه طی سالهای گذشته زبانهای Ürgüpçe، Mlahso و İbihça تماماً به مرگ زبانی مبتلا شده اند و دیگر وجود خارجی ندارند. زبان های قاقاووزی در ائدرینه، زبان Turoyo در شهر ماردین و زبان Ladino در استانبول که به زبان اسپانیائی یهودی معروف می باشد در ترکیه با ریسک مرگ زبانی روبرو می باشند.  

انتشار کتاب "نگاهی به کشورهای کثیرالملله و چندزبانه "

ساوالان پورت : کتاب " نگاهی به کشورهای کثیرالملله و چند زبانه" به مناسبت روز جهانی زبان مادری از سوی فعالان حرکت ملی آذربایجان جنوبی به طور همزمان در 5 هزار نسخه و در 5 کشور مختلف جهان چاپ و منتشر شد

فعالان حرکت ملی آذربایجان جنوبی به مناسبت روز جهانی زبان مادری، در اقدامی تحسین برانگیز و بی نظیر به طور همزمان در 5 کشور مختلف جهان  اقدام به چاپ و انتشار کتاب " نگاهی به کشورهای کثیرالملله و چند زبانه " نمودند. این کتاب نتیجه تحقیق و تفحص دانشجویان آذربایجانی مقیم آمریکا (دانشگاه استنفورد آمریکا) در مورد نقش ، اهمیت و جایگاه زبان مادری در سیستم آموزشی و اداری کشورهای کثیرالملله جهان می باشد. کتاب یاد شده با همکاری و هماهنگی فعالان حرکت ملی به طور همزمان در کشورهای آمریکا، کانادا، ترکیه، آلمان و ایران چاپ و منتشر شده است. .مطالعه ی این کتاب برای تمامی اقوام و ملل ایرانی من جمله فعالان حرکت ملی و ملت مبارز آذربایجان مفید و موثر می باشد.

کلیات زبان ترکی

مقدمه : زبان اولین وسیله ارتباطی انسانهاست،كه وظیفه اصلی آن برقراری ارتباط كلامی است. اما وظیفه فرعی دیگری را نیز بردوش می كشد كه بعضا مهمتراز وظیفه اول می باشد و آن تشكیل یكی از پایه های هویت ملی و شخصیت فرهنگی اقوام بشری است. در هر زبانی معمولا یك زبان مادر وجود دارد كه شاخه هایی به نام لهجه از آن انشعاب یافته است. یادگیری زبان مادری برهمه گویندگان آن زبان فرض مسلم می باشد. چرا كه بدون آن پایه های هویت و شخصیت فرهنگی افراد و به تبع آن جامعه به طور ناقص شكل می گیرد. دراین پست کلیات زبان ترکی مورد تحقیق و بررسی قرار داده ایم، امید است مورد استفاده قرارگیرد.

ديل ياراسي: -سه‌نه، -سانا ايسته‌ك-بويروق اكي - مئهران باهارلي

ساوالان پورت : -سه‌نه، -سانا، سه‌نيزه، -سانيزا سون‌اكي ايسته‌ك و بويروق اكيدير. اسكي و اورتا توركجه‌ده بو كيپين قيناما آنلامي دا وار اولموشدور. بوراداكي –سه‌ن، -سان ايسته‌ك-قوشول كيپي (ايكينجي تكيل كيشي) و –ه –ا اداتي قيناما اونله‌ميدير. 

نخستين گامهاي انقلاب زبان تركي در دنياي مجازي - اومود اورمولو

ساوالان پورت : زبان، نيرومندترين پيوند مشتركي كه مي تواند يك جمعيت را به ملت تبديل سازد، ابزار ارتباطي اي كه مي تواند عناصر فرهنگي بوجود آمده در نتيجه ارتباط متقابل را از يك نسل به نسلي ديگر منتقل كند، آنچه كه آداب و رسوم و فلسفه حيات يك جامعه را زنده نگاه مي دارد و يك ملت را ملت كرده و خصوصيات ملي او را حفظ مي كند، و در نهايت از مهمترين عواملي كه يك فرد را به ملت خويش، آينده و گذشته اش پيوند مي دهد است.

"مامان من خوب است، مامان تو بد" - شیروانلی

ساوالان پورت : در پارک ملت مشهد نشسته بودیم و در چند متری ما دو تا دختر بچه چهار پنج ساله با هم مشغول بازی بودند و یکی از دختر بچه ها هی تکرار می کرد: " مامان من خوب است، مامان تو بد - مامان من خوب است، مامان تو بد - مامان من خوب است، مامان تو بد ...".

سايين، سايقين، سايقيلي، سايلاماق، سايلاو- مئهران باهارلي

ساوالان پورت : "سايين" عره‌بجه-فارسجا جناب، گرامي، محترم، عزيز، سركار كيمي كليمه‌له‌رين توركجه قارشيليغيدير و سايقي ده‌يه‌ر، ريعايه‌تلي، حؤرمه‌تلي، سايقيني حاق ائده‌ن كيمسه دئمه‌كدير. سايين كليمه‌سي توركييه ديشيندا، بوگون ايران-گونئي آزه‌ربايجان`ين يازيلي توركجه‌سينده ده منيمسه‌نميش و گئنيشجه قوللانيلير. 

نخستین همایش بین الملی زبانها و گویشهای بین المللی ایران بدون شرکت دادن زبان ترکی در ایران برگزار می شود ! – حسن راشدي

ساوالان پورت : گویا هنوز که هنوز است مسئولین زبانشناس ایران ،  زبان ترکی را در ردیف زبان مردم  ایران نمی دانند ! ، چرا که " به گفته دکتر کیانوش کیانی هفت لنگ، دبیر ارتباطات و اطلاع رسانی، برنامه سخنرانیهای نخستین همایش زبانها و گویشهای ایرانی (گذشته و حال) در روزهای پنجشنبه و جمعه ۱۸ و ۱۹ خرداد ۱۳۹۱ در مرکز دایره المعارف بزرگ اسلامی  برگزار می شود "  اما در میان این زبانها و گویشها جایی برای زبان ترکی که نزدیک به نصف جمعیت ایران به این زبان تکلم می کنند نیست !

امروز سالگرد تولد شاعر بزرگ آزربایجان " میرزا علی اکبر صابر" است

ساوالان پورت : علی اکبر زین العابدین اوغلو طاهرزاده در سال 1862 در روستای شاماخی چشم به جهان گشود.

وی کار در مطبوعات و پرداختن به شعر و شاعری را به صورت منظم و حرفه ای از سال 1907 آغاز نمود.

شاعر در سال 1910 به باکو آمده و کار را در ژورنال زنبور با سردبیری در این روزنامه آغاز می کند.

دئگي، سايي بير DÉGİ, sayı bir

ساوالان پورت :

آبدست گرفتن: يوآرينماقYuarınmaq-

آبدست: يوآرين-Yuarın

آپ دئيت شدن: يئنيرتيلمه‌ك- Yénirtilmek

آپ دئيت كردن: يئنيرتمه‌ك-Yénirtmek

آپ دئيت: يئنيرتمه-Yénirtme

آپاستروف: كسه-Kese

آتش: اود-Od

آرامگاه ابدي: منگي ياتير-Mengi Yatır

آرامگاه: ياتير-Yatır

آرانژمان: دوزه‌نله‌مه-Düzenleme

آرايش دادن: بزه‌مه‌ك-Bezemek

آرايش كردن به حد افراط: سوسگورمه‌ك-Süsgürmek

آرايش كردن: بزه‌مه‌ك-Bezemek ، بزه‌نمه‌ك-Bezenmek

آرايش: بزه‌ك-Bezek

آرايشگاه: بزهنگه Bezenge-

آرايشگر: بزه‌كچيBezekçi-

آرشيو: ساخلانج-Saxlanc

آرمان: اولكو-Ülkü

آرمانخواه: اولكوجو-Ülkücü

آرمانگرا: اولكوجو-Ülkücü

آره: يا-Ya ٬ هه- He

آرى: هن-Hen، ائوئت-Évét ، هه‌يه-Heye

آزاد شدن: اؤزگورله‌شمه‌ك-Özgürleşmek

آزاد: اؤزگور-Özgür ، اؤزده‌نÖzden- -Free ، اركينErkin- - Libér

آزادانه: اركينجهErkince -، اؤزگورجهÖzgürce -، اؤزده‌نجهÖzdence-

آزاده: اؤزده‌ن-Özden

آزادي: اركينليك-Erkinlik ، اؤزده‌نليكÖzdenlik -، اؤزگورلوكÖzgürlük

آزمايش علمي: دئنئي-Dénéy

آزمايش كردن: دئنه‌مه‌ك-Dénemek

آزمايشگاه: دئنه‌لگه-Dénelge

آزمايشي: دئنه‌مه-Déneme

آژير: اويارقا-Uyarqa

آستانه: ائشيك- Éşik

آسيميلاسيون: بنزه‌شيم-Benzeşim

آسيميله كردن: بنزه‌شديرمه‌ك-Benzeşdirmek

آشيانه: يووا-Yuva

آغاز: باشلانقيج-Başlanqıc

آكتور: اوينامان- Oynaman

آگاهى: بيليك-Bilik

آگوست: بيچين - Biçin

آلياژ درست كردن: آلاشيملاماق-Alaşımlamaq

آلياژ: آلاشيم-Alaşım

آماتور: اؤزه‌نگه‌ن- Özengen

آمادگي: آنيقليق-Anıqlıq

آماده كردن: آنيقلاماق- Anıqlamaq

آموزه: اؤيره‌تيÖyreti-

آمين!: دويا!!Duya-

آناتومي (علم): اوروم بيليميOrum bilimi-

آناتومي: اورومOrum-

آنارشيست: قارقاشاچيQarqaşaçı-

آنارشيسم: قارقاشاچيليقQarqaşaçılıq-

آناليز كردن: چؤزومله‌مه‌كÇözümlemek-

آناليز: چؤزومله‌مهÇözümleme-

آناليست: چؤزومله‌مه‌چيÇözümlemeçi-

آنتن: دويارقاDuyarqa-

آنتي بيوتيك: ديريم قيرانDirimqıran-

آنتي ميكرب: پوزوق قيرانPozunqıran-

آنرمال: دوزگولسوزDüzgülsüz-

آنسيكلوپدي: بيلگي‌پيتيكBilgipitik-

آنفلوآنزا: توماوTumav-

آنفلوآنزاي خوكي: دونوز توماوي Donuz Tumavı-

آنفلوآنزاي فصلي: دؤنه‌نجه توماويDönence Tumavı-

آنلاين: ديريكDirik-

آنونس كردن: جارلاماقCarlamaq-

آنونس: جارCar-

آوريل: قيرآچانQıraçan-

ابتدا: باشلانقيج-Başlanqıc

ابتذال: باياغيليق-Bayağılıq

ابدي: منگي-Mengi

ابر: بولوت-Bulut

ابَرقدرت: يئكه‌گوج-Yékegüc

ابريشم: ايپه‌ك-İpek

ابهام: بليرسيزليك-Belirsizlik

اپرا: ييراما-Yırama

اپيدمي: سالقين-Salqın

اتنونيم: بويآد- Boyad

اتوريته: يئتگه-Yétge

اتونوم: اؤزه‌رك-Özerk

اتونومي: اؤزه‌ركليك-Özerklik

اتيمولوژي (علم): كؤكه‌ن‌بيليم-Kökenbilim

اتيمولوژي: كؤكه‌نله‌مه-Kökenleme

اجتماع: توپلوم-Toplum

اجتماعي: توپلومسال-Toplumsal

اجرت: ترگه-Terge

اجلاس: اوتوروم-Oturum

احتراص: توتقو-Tutqu

احترام: سايقي-Sayqı

احتمال: اولاسيليق-Olasılıq

احتوا كردن: ايچه‌رمه‌ك-İçermek

احتياج: گره‌كسينيم-Gereksinim

احياء كردن: ديرچه‌لتمه‌ك-Dirçeltmek

احياء: ديرچه‌ليش-Dirçeliş

اخلاق: تؤره-Töre

اخلاقي: تؤره‌ل-Törel

ادات: ايلگه‌ج-İlgec

ادبي: گؤركول-Görkül

ادبيات غرب: باتي گؤرك‌سؤزو-Batı Görksözü

ادبيات كلاسيك: كؤكله‌شيك گؤرك‌سؤز-Kökleşik Görksöz

ادبيات مكتوب: يازيلي گؤرك‌سؤز-Yazılı Görksöz

ادبيات: گؤرك‌سؤز-Görksöz

ادبياتشناس: گؤرك‌سؤزچو- Görksözçü

ادعا كردن: ساولاماق-Savlamaq

ادعا: ساو- Sav

ادواري: سوره‌لي Süreli-

ادويه: داديم-Dadım

اديت كردن: كؤنوتمه‌ك- Könütmek

اديت: كؤنوت-Könüt

اديتور: كؤنوتچوKönütçü-

اذان خواندن: اونده‌مه‌ك-Ündemek

اذان گفتن: اونده‌مه‌ك-Ündemek

اذان: اونده‌و-Ündev

اراده: ايسته‌نج-İstenc

ارائه كردن: سونماق-Sunmaq

ارائه: سونوم- Sunum

ارزش: ده‌يه‌رDeyer-

ارزشمند: ده‌يه‌رلي - Deyerli

ارزيابي كردن: ده‌يه‌رله‌نديرمه‌ك-Deyerlendirmek

ارزيابي: ده‌يه‌رله‌نديرمه-Deyerlendirme

ارگاسم شدن: گلگيله‌مه‌كGelgilemek-

ارگاسم: گلگي- Gelgi

اسپازم: قاسينتي-Qasıntı

استاندارد مضاعف: قوشا اؤلچون-Qoşa ölçün

استاندارد: اؤلچون-Ölçün

استاندارديزه كردن: اؤلچونله‌شديرمه‌ك-Ölçünleşdirmek

استتيزم: گؤركلولوك-Görklülük

استتيك: گؤركلو- Görklü

استحصال كردن: اوره‌تمه‌ك-Üretmek

استحصال: اوره‌تيم-Üretim

استدعا كردن: اؤتونمه‌ك-Ötünmek

استدعا: اؤتونج-Ötünc ، اؤتوك-Ötük ، اؤتونو-Ötünü

استدلال كردن: ديلده‌مه‌ك-Dildemek ، ديلده‌مله‌مه‌ك-Dildemlemek

استدلال: ديلده‌ك-Dildek

استراتژي: سوله‌شكي-Süleşki (توغرول آتاباي)

استراتژيست: سوله‌شكيجي-Süleşkici

استراتژيك: سوله‌شكيل-Süleşkil

استعداد: يئته‌نه‌ك-Yétenek

استعمار كردن: سؤمورمه‌ك-Sömürmek

استعمار: سؤمورو-Sömürü

استعمارگر: سٶمورگه‌چي- Sömürgeçi

استقامت: دوغرولتو- Doğrultu

استقلال: باغيمسيزليق-Bağımsızlıq، باغيلسيزليق-Bağılsızlıq

اسطوره: سؤيله‌نجه-Söylence

اسكلت: چاتماجا-Çatmaca

اسكله: ياناشقا-Yanaşqa

اسكناس: چاو- Çav

اشتها: كؤسه‌ك-Kösek

اشعه: ايشين-Işın

اصطلاح تخصصي: دريم-Derim

اصطلاح: دئييم-Déyim

اصل: ايلكهİlke-

اعدام شدن: يوخانماق-Yoxanmaq ، يوخاتيلماق-Yoxatılmaq

اعدام كردن: يوخاتماق-Yoxatmaq

اعدام: يوخاتيم-Yoxatım

اعظم: اولو- Ulu

افتراق: آيريشما-Ayrışma

افسر: سوبك-Sübek

افشاء كردن: آچيملاماق-Açımlamaq

افشاگري: آچيملاما-Açımlama

افق: چئوره‌ن-Çévren

افقي: ياتاي-Yatay

افكار عمومي: قامو اويو-Qamuoyu

اقتصاد (علم): ييغام‌بيليمي-Yığambilimi

اقتصاد مركب: قارما ييغام-Qarma yığam

اقتصاد: ييغام-Yığam

اقتصاددان: ييغام بيلگه‌ن-Yığambilgen ، ييغامچي-Yığamçı

اقتصادي: ييغامسال-Yığamsal

اقليت: آزينليق-Azınlıq

اكتفا كردن: يئتينمه‌ك-Yétinmek

اكثرا: چوخونلوقلا-Çoxunluqla

اكثريت: چوخونلوق-Çoxunluq

اما: آنجاق-Ancaq

امضاء كردن: ايزباسماق-İzbasmaq

امضاء: ايزباسي-İzbası

امضاءدار: ايزباسيلي-İzbasılı

امين: آرخايينArxayın-

انتشار دادن: يايينلاماقYayınlamaq-

انتشار: ياييلماYayılma-

انتشارات: ياييمYayım-، يايين Yayın-

انتشاراتي: يايين ائويYayınévi-

انتظار: بكله‌ييشBekleyiş-، بكله‌نتيBeklenti-

انتقاد كردن: اله‌شديرمه‌كEleşdirmek-

انتقاد: اله‌شديريEleşdiri-

انتقادي: اله‌شديره‌لEleşdirel-

انجمن: درنه‌كDernek-

انرژي: اركهErke-

انزال كردن (مني): توروملاماقTorumlamaq-

انستيتو: آراشديرتايAraşdırtay

انشعاب كردن: قوپونماقQopunmaq-

انشعاب: قوپونتوQopuntu-

انشقاق: آيريشماAyrışma-

انعكاس: يانسيماYansıma-، يانقيلانماYanqılanma-

انقلاب: دئوريمDévrim-

انقلابي: دئوريمچي Dévrimçi-

انگل: تيييشTıyış-، تييانTıyan-، تييي-Tıyı ، تيييق-Tıyıq

اهالي: ديرينDirin-

اهميت : اٶنه‌مÖnem-

اهميت دادن: اؤنه‌مسه‌مه‌كÖnemsemek-

الاهي: تانريدامTanrıdam-

اوليه: ايلكين İlkin-

اي ميل: ائلمهÉlme-

ايده آل: اولكوÜlkü-

آيده اليست: اولكوجوÜlkücü-

ايست: هوپ!Hop-، دور!Dur!

ايفاء كردن: ائديمله‌مه‌كÉdimlemek-

ايفاء كننده: ائديمچي Édimçi-

ايفاء: ائديمÉdim-

ايفاگر: ائديمچيÉdimçi-

الهام گرفتن: اسينله‌نمه‌ك Esinlenmek-

الهام: اسين- Esin

بااشتها: كؤسه‌كليKösekli-

بااهميت: اؤنه‌مليÖnemli-

بادبادك: اوچورتماUçurtma-

بادبان: يئلكه‌نYélken-

بادبزن: يئلپيكYélpik-

بادزدن: يئلپيرمه‌كYélpirmek-

بادكنك: پوفله‌كPüflek-

باده: چاخيرÇaxır-

بار (مشروب فروشي): كبيلگه‌نKebilgen-

بازداشت شدن: توتوقلانماقTutuqlanmaq-

بازداشت شده: توتوقلوTutuqlu- ، توتوقTutuq-

بازداشت كردن: توتوقلاماقTutuqlamaq-

بازداشت: توتوقلاماTutuqlama-

بازداشتگاه: توتوق‌ائويTutuqévi-

بازداشتي (كوتاه مدت): توتوقلوTutuqlu-

بازداشتي: توتوقTutuq-

بازي كردن: اويناماقOynamaq-

بازي: اويون Oyun-

بازيچه: اويونجاقOyuncaq-

بازيكن (ورزشي): اويونچوOyunçu-

بازيگر (هنرپيشه): اوينامانOynaman-

بافرهنگ: اكينجليEkincli-

بالانس: دنگهDenge-

بايگاني: ساخلانجSaxlanc-

بخشنامه: گنه‌لگهGenelge-

بدعت: قوندارتي Qondartı-

بدعتگزار: قوندارتانQondartan- ، قونداران Qondaran-

بدوي: ايلكه‌لİlkel-

برنامه: اؤنده‌مÖndem- (توغرول آتاباي)

برهان: ديلده‌كDildek-

بستني: دوندورماDondurma-

بعثت: ديرچه‌ليشDirçeliş- ، ديرچه‌ليمDirçelim-

بله: ائوئتÉvét-، هنHen- ، هه‌يهHeye-

بلي: ائوئتÉvét- ، هنHen-، هه‌يهHeye-

بليط: گيريتGirit-

بنياد: قورومQurum-

بنيادگرا: كؤكده‌نچيKökdençi-

بنيادگرائي: كؤكده‌نچيليكKökdençilik-

بنيادي: قورومسالQurumsal-

بنيانگذار: قوروجوQurucu-

به روز كردن: يئنيرتمه‌كYénirtmek-

به روزشدن: يئنيرتيلمه‌كYénirtilmek-

بودجه: گئچينگهGéçinge-

بي اشتها: كؤسه‌كسيزKöseksiz-

بي اشتهائي: كؤسه‌كسيزليكKöseksizlik-

بي امضا: ايزباسيسيزİzbasısız –

بي دين: بوته‌مسيز Bütemsiz-

بي ديني: بوته‌مسيزليكBütemsizlik-

بي فرهنگ: اكينجسيزEkincsiz-

بيكار ماندن: بوشقونماقBoşqunmaq-

بيكار: بوشقونBoşqun-

بيگانه انگاشتن: يادلاماقYadlamaq- ، ياديقماقYadıqmaq- ، ياديرقاماقYadırqamaq-

بيگانه شدگي: يادلاشيمYadlaşım- ، يادلاشماYadlaşma-

بيگانه شدن: يادلاشماقYadlaşmaq- ، ياديقماق Yadıqmaq-

بيگانه شمردن: ياديرقاماقYadırqamaq- ، ياديرقالاماقYadırqalamaq

بيگانه كردن: يادلاشديرماقYadlaşdırmaq-

بيگانه: يادYad- ، ياديرقيYadırqı-

بيمه: قورونجQorunc-

بين المللي: اولوسلارآراسيUluslararası-

پادگان: ساخلاوSaxlav-

پارچه: تيكهTike-

پاره وقت (شخص): تيكه‌لچيTikelçi-

پاره وقت (كار): تيكه‌ل ايشTikeliş-

پاره: تيكهTike-، تيكه‌مTikem-

پارو: كوره‌كKürek-

پاسپورت: گئچيشگهGéçişge -

پاسخ گفتن: يانيتلاماقYanıtlamaq -

پاسخ: يانيتYanıt-

پانسيون: ياتيليYatılı-

پانل ديواري: دورباخ-Durbax

پايتخت: باشكند-Başkend

پتانسيل: گيزيل-Gizil

پخش كردن: يايماق-Yaymaq

پدر: آتا- Ata

پدرسالار: آتااركيل-Ataerkil

پديده (درك كردني): گؤرونگو-Görüngü

پديده: اولونتو-Oluntu

پرتگاه: اوچوروم-Uçurum

پرفورمانس: ائديم-Édim

پرنسيب: ايلكهİlke-

پروسس: سوره‌جSürec-

پروسه: سوره‌ج- Sürec

پروفيل: يانايYanay-

پريوديك: سوره‌لي Süreli-

پزشك: ساغين-Sağın ، ساغالتمان Sağaltman-

پزشكي: اونوم-Onum

پست اكسپرس: چاپار يام-Çapar yam

پست خالي (براي استخدام): بوشالقي-Boşalqı

پست كردن: ياملاماق-Yamlamaq

پستچي: يامچي-Yamçı

پستخانه: يام-Yam، يام ائويYamévi

پسوند: سون‌اكSonek-

پشتگرم: آرخايين-Arxayın

پلاتفرم: سككي-Sekki

پلاكارت: يازاس-Yazas

پنج شنبه: اورتاگون-Ortagün

پودر: توزاقTozaq -

پوره: ازمهEzme -

پوستين: كوركKürk-

پوشه: قوولوقQovluq -

پول خرد: بؤلونگه‌ن آخچا- Bölüngen Aqça

پول: آخچا- Axça

پولي: آخچالي-Axçalı

پوئما: قوشاق-Qoşaq

پيامك: ائلگي-Élgi

پيدا كردن چيز گمشده: تاپماقTapmaq-

پيدا كردن: بولماقBulmaq-

پيروز: اوتقانUtqan-

پيروزي: اوتقوUtqu- ، اوتومUtum-

پيشگفتار: اؤنسؤزÖnsöz-

پيشنهاد شدن: اؤنه‌ريلمه‌كÖnerilmek-

پيشنهاد كردن: اؤنه‌رمه‌كÖnermek-

پيشنهاد: اؤنه‌ريÖneri-

پيوسته: سوره‌كليSürekli-

تاثير متقابل: ائتگيله‌شيمÉtgileşim-

تاثير: ائتگيÉtgi-

تاثيرگذار: ائتگه‌نÉtgen-

تاريخ (علم): اؤته‌ك- Ötek

تاريخ (مورخه): ايلايگونİlaygün-

تاريخ بنا: ياپيم اؤته‌ييYapımöteyi -

تاريخدان: اؤته‌كچيÖtekçi-

تبرك كردن: قوتادماقQutadmaq-

تبريك گفتن: قوتلاماق Qutlamaq-

تبريك: قوتلاماQutlama-

تبعيد شدن: سورولمه‌كSürülmek-

تبعيد كردن: سورمه‌كSürmek-

تبعيد: سورگونSürgün-

تبعيدي: سورگون Sürgün-

ترتيب دادن: دوزه‌نله‌مه‌كDüzenlemek-

ترتيب داده شده: دوزه‌نله‌نميشDüzenlenmiş-

ترتيب يافته: دوزه‌نله‌نميشDüzenlenmiş-

ترتيب: دوزه‌نDüzen-

ترجمه كننده حرفه اى: چئويرمه‌نÇévirmen-

ترجمه كننده موقتى: چئويره‌نÇéviren-

ترجمه: چئويري Çévirı-

تشعشع: ايشينلاماIşınlama-

تشكيلات: هؤرگوت Hörgüt-

تعادل برقرار كردن: دنگه‌له‌مهكDengelemek-

تعادل: دنگه Denge-

تعريف كردن: تانيملاماقTanımlamaq-

تعريف: تانيمTanım-

تقاضا كردن: اؤتونمه‌كÖtünmek-

تقاضا كننده: اؤتوكچوÖtükçü-

تقاضا: اؤتونجÖtünc- ، اؤتوكÖtük-

تقديم كردن: سونماقSunmaq-

تقديم: سونومSunum-

تكامل يافتن: ائوريلمه‌كÉvrilmek-

تكامل: ائوريمÉvrim-

تمدن: اويقارليقUyqarlıq-

تمنا: اؤتونوÖtünü -

تمني: اؤتونوÖtünü-

تموج: دالقيرماDalqıma-

تناقض: چليشگيÇelişgi-

تهلكه: تودا Tuda

توانا: اوقان Uqan-

توانستن: اوماقUmaq-

توطئه: قوراماQurama-

توليد كردن: اوره‌تمه‌كÜretmek-

توليد: اوره‌تيمÜretim- ، اوره‌تمهÜretme-

تئوري: قورامQuram-

تئوريسين: قورامجي Quramcı-

تئوريك: قورامسالQuramsal-

جاودان: منگيMengi-

جاوداني: منگيMengi-

جايزه: اؤدولÖdül-

جلسه: اوتورومOturum-

جمعيت: توپلولوقToplum-

جنگ كردن: ساواشماقSavaşmaq-

جنگ: ساواشSavaş-

جنگيدن: ساواشماقSavaşmaq-

جواب (سوال): يانيتYanıt-

جواب (عمل): قارشيليقQarşılıq-

جواب دادن: يانيتلاماقYanıtlamaq-

جواب: يانيت Yanıt-

جولاي: اوراق آييOraq ayı-

چشم براه بودن: گؤزله‌مه‌كGözlemek-

چشم داشت: گؤزله‌نتيGözlenti-

حاضر شدن: آنينماق Anınmaq-

حاضر كردن: آنيتماقAnıtmaq- ، آنيقلاماقAnıqlamaq-

حاضر: آنيقAnıq-

حال: دورومDurum-

حاوي بودن: ايچه‌رمه‌كİçermek-

حجت: ديلده‌كDildek-

حرب: ساواشSavaş-

حركت: ترپه‌نيمTerpenim- ، ترپه‌نيشTerpeniş-

حقيقتگرا: گرچه‌كچيGerçekçi-

حيوان آزمايشگاهي: دئنه‌كDének-

خاطره: آني Anı-

خائن: دؤنه‌كDönek-

خريطه: يئركيپYérkip-

خطر: توداTuda-

خطير: توداليTudalı-

خوانا: اوخوناقليOxunaqlı-

خواننده (آواز): ييرچيYırçı- ، ييرلاييچيYırlayıçı-، ييرامانYıraman- ، ييراوYırav-

خواهش كردن: اؤتونمه‌كÖtünmek- ، اؤتوك ائتمه‌كÖtük étmek-

خواهش: اؤتونجÖtünc- ، اؤتونوÖtünü-

خواهشمند: اؤتوكچوÖtükçü-

خودمختار: اؤز‌ارك Özerk-

خودمختاري: اؤزاركليك Özerklik-

خورشيد گونه‌شGüneş-

خيابان: اورامUram-

خياط خلوت: آرخاآوليArxaavlı-

خيانت: دؤنه‌كليكDöneklik-

داستان بلند: سورچه‌كSürçek-

دامقا: مهر Damqa-

دانائي (ناشي از دانش): بيليBili-

دانس كردن: بيييمه‌كBiyimek-

دانس: بيييBiyi-

دانستن: بيلمه‌كBilmek-

دانستني: بيليكBilik-

دانسته: بيليكBilik- ، بيليشBiliş

دانسوز: بيييچيBiyiçi-

دانش (سيستم دانائيها): بيليمBilim-

دانش آموز: اؤيره‌نجي Öyrenci-

دانشجو: اؤيره‌نگه‌ن Öyrengen -

دانشكده: بوشقورلوقBoşqurluq-

دانشگاه: بيلي يورتBiliyurt-

دانشمند: بيلگينBilgin-

داننده: بيليجىBilici-

دائره المعارف: بيلي‌پيتيكBilipitik- ، بيلگي‌پيتيكBilgipitik-

دبستان: ايلك اوخولİlkoxul-

دبير: اؤيره‌تمه‌ن Öyretmen-

درصد: يوزدهYüzde-

دريا: دنيزDeniz-

درياچه: گؤل Göl-

دريانورد: دنيزچيDenizçi-

دسامبر: آراليق آيي Aralıq-

دسته سلاح: بالچاقBalçaq-

دسته: تاخيمTaxım-

دكتر: ساغينSağın-، ساغالتمانSağaltman -

دكترا: اؤگه‌ليكÖgelik-

دكترين: بوشقوتBoşqut-

دكور: هؤره Höre-

دكوراسيون: هؤره‌له‌مه‌كHörelemek-

دگم: ايناقİnaq-

دليل آوردن: ديلده‌مه‌كDildemek- ، ديلده‌كله‌مه‌كDildeklemek-

دليل: ديلده‌كDildek-

دمكرات: ائل‌اركچيÉlerkçi-

دمكراتيزاسيون: ائل‌اركيلله‌شمهÉlerkilleşme-

دمكراتيك: ائل‌اركيلÉrlerkil-

دمكراسي: ائل‌اركÉlerk- .

دوچرخه: قوشاتكه‌رQoşateker- ، يئل آتYélatı

دوره: دؤنه‌مDönem-

دوشنبه: باشگونBaşgün-

دوشيزه: بيكهBike-

دولت: اركله‌تErklet-

دولتي: اركله‌تيلErkletil-

ديپلم: يئته‌رگهYéterge-

دين: بوته‌مBütem-

دينام: دئوينگهDévinge-

ديناميك (علم): دئويم بيليمDévimbilim-

ديناميك (هر چيز متحرك): دئوينگه‌نDévingen-

ديندار: بوته‌مليBütemli-

ديوار: هؤره‌كHörek-

رادياسيون: ايشينيمIşınım-

راستا: دوغرولتوDoğrultu-

رايج: ايشله‌ك İşlek-

رايزن: گه‌نه‌شمه‌نGeneşmen- ، گنه‌شچي- Geneşçi

رژيم (سياسي): دوزه‌نDüzen-

رسانه: اورتالOrtal-

رستاخيز: ديرچه‌ليشDirçeliş-

رسمي: توغراليTuğralı-

رسميت: توغراليليقTuğralılıq-

رقاص: بيييجيBiyiçi-

ركاب: باساريق Basarıq-

ركلام: جارلاوCarlav-

رل: اوينامOynam-

رمان: سورچه‌كSürçek-

رنسانس: ديرچه‌ليشDirçeliş-

روايت: آنلاتيAnlatı-

رودخانه بزرگ: ايرماقIrmaq-

روزنامه نگار: اته‌رگيچي Etergiçi-

روزنامه نگاري: اته‌رگيچيليكEtergiçilik-

روزنامه: اته‌رگي Etergi-

روند: سوره‌جSürec-

ريشه شناسي كردن: كؤكه‌نله‌مه‌كKökenlemek-

ريشه شناسي: كؤكه‌نله‌مهKökenleme-

ريشه: كؤكه‌نKöken- ، كؤك Kök-

زاويه: آچيAçı-

زكام: توماوTumav-

زيارتگاه: گؤروشگهGörüşge-

زيان: ايته‌مİtem-

ژانويه: اوجاقOcaq-

ژورناليست: اته‌رگيچي Etergiçi-

ژورناليسم: اته‌رگيچيليك- Etergiçilik

ژوئن: چيچه‌ك Çiçek-

ژوئيه: اوراقOraq-

سابق: گئچميشGéçmiş-

سابقه دار: گئچگيليGéçgili-

سابقه: گئچگيGéçgi-

ساحه: آلان Alan-

سازمان: هؤرگوتHörgüt-

سالشمار: ايل سايارİlsayar-

سالگرد: ايل دؤنوم İldönüm-

سال‌گشت: ايل دؤنومİldönüm-

ستون: اؤرهÖre-

سخن: دئگيDégi-

سرزمين: يورتYurt-

سرمايه گذاري: ياتيريمYatırım-

سريال: ديزيDizi-

سطح: دوزئي Düzéy-

سعيد: قوتلوQutlu-

سكو: سككيSekki-

سكولار: بوندالي Bundalı-

سكولاريسم: بونداليق Bundalıq-

سلف سرويس: سئچ‌آلSéçal-

سمينار: بيلگيتايBilgitay-

سناريو: گليشگيGelişgi-

سند رسمي: توغرالي بلگه- Tuğralı Belge

سند: بلگهBelge-

سندروم: بليرگيBelirgi-

سه شنبه: توزگونTozgün-

سياست: يؤنه‌تگي Yönetgi-

سياستمدار: يؤنه‌تگيچيYönetgiçi-

سياسي كردن: يؤنه‌تگيلله‌شديرمهYönetgilleşdirme-

سياسي: يؤنه‌تگيلYönetgil-

سيستم: دوزگهDüzge-

شارژ كردن: دولوملاماقOlumlamaq-

شارژ: دولومDolum-

شاعر: قوشارQoşar- ، قوشوقچوQoşuqçu-

شاعرانه: قوشارجاQoşarca-

شال: آتقيAtqı-

شاهد: تانيقTanıq-

شراب: چاخير Çaxır-

شرابفروش: چاخيرچيÇaxırçı-

شرط: قوشول Qoşul-

شركت: پايلاشقاPaylaşqa-

شعبه: قوپشو Qopşu-

شعر: قوشوقQoşuq-

شعور: بيلينجBilinc-

شمال: قوزئيQuzéy-، قوزايQuzay-

شمسي (سال): گونه‌ش ايليGüneş ili-

شمعدان: تونشوTünşü-

شنبه: ائلگون Élgün-

شير: آسلانAslan-

صدراعظم: اولوباخانUlubaxan-

صرفا: يالنيزYalnız-

صفت: اؤنادÖnad-

صلاحيت: يئتگه-Yétge

صنايع ظريفه: گؤركلو اوزلوقلارGörklü uzluqlar

صورت فلكي: تاخيم اولدوزTaxım ulduz-

ضبط صوت: اونآلقيÜnalqı

ضرر: ايته‌مİtem-

طب: اونوم Onum-

طبيب: ساغينSağın ، ساغالتمانSağaltman

طبيعت: دوغا Doğa -

طبيعتا: دوغالينDoğalın

طبيعي: دوغالDoğal-

طنز: هنه‌ك Henek-

طنزگو: هنه‌كجيHenekci-

طياره: اوچاقUçaq-

ظرفيت: سيغاSığa-

ظفر: اوتقوUtqu-

عافيت باشد: سينسين!Sinsin، ياراسين!Yarasın

عالم: بيلگين Bilgin-

عرصه: آلانAlan-

عرضه كردن: سونماقSunmaq-

عرضه: سونومSunum-

عرفه: ائشيكÉşik-

عزرائيل: آلداچيAldaçı-

عصري: چاغجيلÇağcıl- ٬ چاغسالÇağsal-

عضو: اويه Üye-

عطرآگين: ييپارليYıparlı-

عقب نشيني كردن: داليقماقDalıqmaq - ، قيچينلاماقQıçınlamaq-

عقبگرد: داليقماDalıqma- ، قيچينلاماQıçınlama-

عقل سليم: ساغلام‌اوسSağlamus-

عكاس: گؤروتچوGörütçü-

عكس: گؤروتGörüt-

علاج: امEm-

علامه: بيلگه- Bilge

علم (سيستم دانائيها): بيليمBilim-

عموم: قاموQamu-، گنه‌لGenel-

عموما: گنه‌لليلكهGenellikle ، گنه‌لدهGenelde

عمومي: گنه‌لGenel-

عهد: دؤنه‌مDönem-

غريب: ائلگينÉlgin-

غلبه: اوتقوUtqu-

غيرت كردن: دوروشمه‌ك Dürüşmek-

غيرت: دوروشمهDürüşme-

غيرديني: بوته‌م‌ديشيBütemdışı-

غيرضروري: گره‌كسيزGereksiz-

غيرنرمال: دوزگولسوزDüzgülsüz-

فاخته: قالينجاQalınca-

فاز: ائورهÉvre-

فائض: يوزده Yüzde-

فتحه: اوسترهÜstre-

فردا: يارينYarın-

فردي: بيرئيسله‌لBiréysel-

فرمان دولتي: يارليقYarlıq-

فرمت: بيچيتBiçik-

فرهنگ لغت: سؤزلوكSözlük-

فرهنگ: اكينجEkinc-

فرهنگي: اكينجسه‌ل Ekincsel-

فست فود: يئ‌گئتYégét-

فسيل: داشيلDaşıl-

فلسفه: بؤگوشBögüş-

فلسفي: بؤگوشسه‌لBögüşsel-

فلوچارت: ايزله‌نجİzlenc-

فليسوف: بؤگوشچوBögüşçü-، بؤگوBögü-

فناوري: قوراشديريم Quraşdırım-

فنومن: اولونتوOluntu-

فهرست: ديزينDizin-

فوآر: سونالقاSunalqa-

فوريه: بوزBoz-

قابل: يئته‌نه‌كليYétenekli-

قابليت: يئته‌نه‌كYétenek-

قاعده: قورال Qural-

قافيه: اوياقUyaq-

قانون اساسي: آناياساAnayasa-

قانون: ياساYasa-

قانونمند: ياساليYasalı-

قانوني: ياسالYasal-

قدمگاه: آدديملاقAddımlamaq-

قرص: تكه‌ره‌كTekerek-

قرنطينه: قاپانتيQaoantı-

قرون وسطي: اورتاچاغOrtaçağ-

قسمي: تيكه‌لTikel-

قطعه: تيكهTike- ، تيكه‌مTikem-

قمري (سال): آيسال ايلAysal il-

قيد (دستور زبان): بليرته‌جBelirtec-

كاريزما: گيزه‌مGizem-

كاريزماتيك: گيزهمليGizemli-

كامپيوتر: بيلگي‌سايارBilgisayar-

كتاب: پيتيكPitik-

كتابچه: پيتيكجيكPitikcik-

كتابخانه: پيتيك‌ائويPitikévi-

كتابفروشي: پيتيكچيPitikçi-

كسره: آستراAstra-

كشور: اؤلكه Ölke-

كلاسيك: كؤكله‌شيك Kökleşik-

كمال گرا: لاپچيLapçı-

كماندو: آخينجيAxıncı-

كمي: نئچه‌لNéçel-

كميت: نئچه‌ليكNéçelik- ، نيجه‌ليكNicelik-

كميته: قورول Qurul-

كميسيون: قورولQurul-

كنگره: قورولتايQurultay-

كوچرو: كؤچه‌ريKöçeri-

كولتور: اكينجEkinc-

گذشته: گئچميشGéçmiş-

گرامر: ديل بيلگيسيDilbilgisi -

گرداب: چئورينتيÇévrinti-

گروه: توپارTopar-

گزيده: سئچكينSéçgin-

گليم: كيليمKilim-

لاكن: آنجاق Ancaq -

لانه: يوواYuva-

لائيسيسم: ائلده‌مليكÉldemlik-

لائيك (دولت): ائلده‌م‌اركÉldemerk-

لائيك (شخص، گروه): ائلده‌مچيÉldemçi-

لبنيات: آغارانتيAğarantı-

لغتنامه: سؤزلوك Sözlük-

ليبرال: اؤزده‌نÖzden-

ليبراليست: اؤزده‌نچيÖzdençi-

ليبراليسم: اؤزده‌نچيليك Özdençilik-

ليست: تؤكومTöküm-

لينك (اينترنتي): ايزله‌كİzlek-

ماخذ: چيخاقÇıxaq-

مادرزادى: دوغوشدان Doğuşdan-

ماده قانون: باشلامBaşlam-

ماده: اٶزده‌كÖzdek-

مادي: اؤزده‌كسه‌لÖzdeksel-

مارس: يئلين آييYélin ayı-

ماسك: ياشماقYaşmaq-

مالي: آخچالAxçal-

ماليات: وئرگيVérgi-

مانع شدن: تييماقTıymaq-

مانع كم اهميت: تييينتيTıyıntı-

مانع: تيييشTıyış- ، تييان-Tıyan ، تييي-Tıyı، تيييق-Tıyıq

ماهواره: اويدوUydu-

ماهيچه: قاسQas-

مبارك: قوتلوQutlu-

مبتذل: باياغيBayağı-

مترجم شفاهي: ديلماجDilmac-

مترجم متون: چئويرمه‌نÇévirmen-

متروكه: بوشلاقBoşlaq-

متعادل كردن: دنگه‌له‌مه‌كDengelemek-

متمدن: اويقارUyqar-

متناسب: اورانتيليOrantılı-

متناقض: چليشگيليÇelişgili-

مجازي: سانالSanal-

مجله: درگي Dergi

مجمع كارگاهي: چاليشتايÇalıştay -

مجمع مشورتي: جانقيCanqı-

محاربه: ساواشSavaş-

محتمل: اولاسيOlası-

محتوا: ايچه‌ريكİçerik-

محتوي بودن: ايچه‌رمه‌كİçermek-

محتويات: ايچينده‌كيله‌رİçindekiler-

محصل: اؤيره‌نجيÖyrenci-

محصول: اورونÜrün-

محله اي: يؤره‌سه‌لYöresel-

محله: يؤرهYöre-

محلول: چؤزه‌لتيÇözelti-

محلي گرا: يئره‌لچيYérelçi-

محلي: يئرليYérli- ، يئره‌ل Yérel-

مدار: يؤرونگهYörünge-

مدافعه كردن: ساوونماقSavunmaq-

مدام: سوره‌كليSürekli-

مداوم: سوره‌كلي Sürekli-

مدرس: اوخوتمانOxutman-

مدرسه راهنمائي: اورتا اوخولOrtaoxul-

مدرسه عالي: يوكسه‌ك اوخولYüksek oxul-

مدرسه مختلط: قارما اوخولQarma oxul-

مدرسه: اوخولOxul-

مدرك: بلگهBelge-

مدرن: يئنيجيلYénicil-

مدرنيته: يئنيجه‌چيليكYéniceçilik-

مدرنيسم: يئنيجيلليك Yénicillik-

مدني: اويقارUyqar-

مدنيت: اكينجEkinc-

مديا: اورتالOrtal-

مربوطه: ايلگيليİlgili-

مرتب كردن: دوزه‌نله‌مه‌ك Düzenlemek-

مرتب: دوزه‌نله‌نميشDüzenlenmiş-

مرحله تكاملي: ائورهÉvre-

مرحله: آشاماAşama-

مردم سالاري: ائل‌اركÉlerk-

مردمسالار: ائل‌اركچيÉlerkçi-

مرز داخلي: آراچكAraçek-

مركز: اؤزه‌كÖzek-

مركزي: اؤزه‌كسه‌لÖzeksel-

مرگ: اؤلومÖlüm-

مريد: آرديلArdıl-

مزاحم شدن: ساتاشماقSataşmaq-

مزاحم: ساتاشقانSataşqan-

مزاحمت كردن: ساتاشماقSataşmaq-

مزاحمت: ساتاشيSataşı-

مزد: ترگهTerge-

مزمن: سوره‌گه‌نSüregen-

مساژ: ائلگيÉlgi-

مساله دار: سورونلوSorunlu-

مساله: سورونSorun-

مست شدن: اسيرمه‌كEsirmek-

مست كننده: اسيرتگه‌ن Esirtgen-

مست: اسريک Esrik-

مستدل شدن: ديلده‌نمه‌كDildenmek-

مستدل: ديلده‌كليDildekli-

مستراح: آريناقArınaq-

مستظهر: آرخايينArxayın-

مستعد: يئته‌نه‌كليYétenekli-

مستعمره: سؤمورگه Sömürge-

مسخره كردن: اليكله‌مه‌كEliklemek- ، اليك ائتمه‌كElik étmek-

مسخره: اليكElik

مسعود: قوتلوQutlu-

مسكن: قونوتQonut-

مسير (آدرس): يؤنگهYönge-

مسئله: سورونSorun-

مسئول: سوروملو Sorumlu-

مسئوليت: سوروملولوقSorumluluq-

مشاهد: گؤزله‌مچيGözlemçi-

مشاهده شدن: گؤزله‌مله‌نمه‌كGözlemlenmek-

مشاهده كردن: گؤزله‌مله‌مك Gözlemlemek-

مشاهده كننده: گؤزله‌مچيGözlemçi-

مشاهده: گؤزله‌مله‌مهGözlemleme-

مشاور: گنه‌شچيGeneşçi-

مشاورت: گنه‌شKeneş- ، گنه‌شيكGeneşik- ، گنه‌شمهGeneşme-

مشاوره: گنه‌شKeneş- ، گنه‌شيكGeneşik- ، گنه‌شمهGeneşme-

مشتق: تؤره‌وTörev-

مشرق: گون دوغارGündoğar-

مشروط: قوشوللوQoşullu-

مشروطه خواه: توزوكله‌مه‌چي Tüzüklemeçi-

مشروطه خواهي: توزوكله‌مه‌چيليكTüzüklemeçilik-

مشروطه: توزوكله‌مهTüzükleme-

مشروطيت: توزوكله‌مهTüzükleme-

مشكل: سورونSorun- ، چتين Çetin-

مشورت كردن متقابل: گنه‌شمه‌كGeneşmek-

مشورت كردن: گنه‌مه‌كGenemek-

مشورت: گنه‌شGeneş- ، گنه‌شيكGeneşik- ، گنه‌شمهGeneşme-

مصنوعي: ياپايYapay-

مطمئن: آرخايينArxayın-

معادله: دنكله‌م Denklem-

معاش: ترگهTerge-

معاينه كردن: وارلاماقVarlamaq-

معاينه: وارلاماVarlama-

معتبر: گئچه‌رلي Géçerli-

معجزه: تانسيقTansıq-

معدن: ارگه‌نهErgenene-

معده: قورساقQursaq-

معرفي كردن: تانيتماقTanıtmaq-

معرفي: تانيتيمTanıtım-

معطر: ييپارلي Yıparlı-

معطوف: دؤنوكDönük-

معلم: اؤيره‌تمه‌نÖyretmen-

معلول: ديلده‌كليDildekli-

معلوم: بلليBelli-

معنا: آنلام Anlam-

معني كردن: آنلاملانديرماقAnlamlandırmaq-

معني: آنلامAnlam-

معنيدار: آنلامليAnlamlı-

معيار: اؤلچونÖlçüt-

معين كردن: بليرتمه‌كBelirtmek- ، بليرله‌مه‌كBelirlemek-

معين: بلليBelli- ، بليرليBelirli-

مغز: بئيينBéyin-

مغني: ييرچيYırçı- ، ييرلاييچيYırlayıçı- ، ييرامانYıraman- ، ييراوYırav- ، ييرار Yırar-

مفرد: تكيلTekil-

مقاطعه كار: اوسته‌نجيÜstenci-

مقاله نويس: يازقاچيYazqaçı-

مقاله: يازقاYazqa-

مقدمه گفتار: اؤنسؤزÖnsöz-

مقصد: آماجAmac- ، اره‌كErek-

مقطع: كسيتKesit-

مقننه: ياساما Yasama-

مكاتبه كردن: يازيشماقYazışmaq-

مكاتبه: يازيشماYazışma-

مكافات: اؤدول Ödül-

مكتب فلسفي: بوشقوتBoşqut-

مكتب: اوخولOxul-

مكتوب (هر چيز نوشته شده، اعم از ادبي و يا غير ادبي): يازينYazın-

ملودي: ازگيEzgi-

ممانعت كردن: تييماقTıymaq-

ممانعت نمودن: تييماقTıymaq-

ممانعت: تيييشTıyış-

ممكن: اولاناقليOlanaqlı-

ممنوع (الوصول-با گذاشتن حصار دور چيزي): قاداغانQadağan-

ممنوع (با قانون-آنچه تحقق آن مجاز نيست): ياساقYasaq-

ممنوع شدن: تيينماقTıyınmaq-

ممنوع كردن: تيييماقTıymaq-

ممنوع: تيييقليTıyıqlı-

مناره: سيوره‌نSivren-

منبع: قايناقQaynaq-

منتج شدن: سونوجلانماقSonuclanmaq-

منتشر شدن: ياييلماقYayılmaq-

منتشر كردن: يايينلاماقYayınlamaq- (كتاب، ...)، ياييملاماقYayımlamaq- ، يايماقYaymaq- (شايعه، ..)

منتظم: دوزه‌نليDüzenli-

منتقد: اله‌شديرمه‌نEleşdirmen- ، اله‌شديريجيEleşdirici-

منتهي شدن: سونوجلانماقSonuclanmaq-

منشعب: قوپونتوQopuntu-

منشق شدن: آيريشماقAyrışmaq-

منطق: ديلده‌مDildem-

منطقه اي: بؤلگه‌سه‌ل Bölgesel-

منطقه: بؤلگهBölge-

منطقي: ديلده‌مليDildemli-، ديلده‌مسه‌لDildemsel-

منظوم: تاخشيتTaxşıt-

منظومه: قوشاق Qoşaq-

منع كردن: تييماقTıymaq-

منع: تيييقTıyıq-

منعكس شدن: يانسيماقYansımaq-

مني: تورومTorum- ، آتميقAtmıq-

مهاجر: كؤچمه‌نKöçmen-

مهاجرت كردن: كؤچمه‌كKöçmek-

مهر: دامقاDamqa-

مهلك: توداليTudalı-

مهم شمردن: اؤنه‌مسه‌مه‌كÖnemsemek-

مهم: اؤنه‌مليÖnemli-

موج زدن دريا: دالقيرماقDalqırmaq-

موج: دالغاDalqa-

مودم: چئويرگه، Çévirge-

موذن: اونده‌وچيÜndevçi-

مورخه: ايلايگونİlaygün-

موزائيك: آلاليAlalı-

موزه: گؤره‌لگهGörelge-

موزيسين: كويچوKüyçü-

موزيك: كوي Küy-

موزيكال: كويه‌لKüyel-

موسس: قوروجوQurucu-

موسسه: قورومQurum-

موسم: دؤنه‌نجهDönence-

موسيقي علمي: بيليمسه‌ل كويBilimsel Küy-

موسيقي كلاسيك: كؤكله‌شيك كويKökleşik Küy-

موسيقي محلي: يئره‌ل كويYérel Küy-

موسيقي مدرن: يئنيجيل كويYénicil Küy-

موسيقي معاصر: چاغداش كويÇağdaş Küy-

موسيقي: كويKüy-

موضوع: قونوQonu-

موفق شدن به انجام كاري سخت: باجارماقBacarmaq-

موفق شدن: باشارماقBaşarmaq-

موفق: باشاريلي Başarılı-

موفقيت آميز: باشاريليBaşarılı-

موفقيت: باشاريBaşarı- ، بئجه‌ريكBécerik-

موقتي: گئچيجيGéçici-

مي: چاخيرÇaxır-

ميخانه: چاخيرائويÇaxırévi-

ميدان: آرال Aral-

ميدانچه: آرالجيق Aralcıq-

ميكروب: پوزموقPozmuq-

ميكروفون: سسالقيSesalqı-

ميكسر: قارماجQarmac -

ميل كردن: يئلته‌نمه‌كYéltenmek-

ميلاد: دوغوشDoğuş-

ميلادي (سال): دوغوش ايليDoğuşili-

مينيمال: لاپازيلLapazıl-

مينيماليست: لاپازجيلLapazcıl-

مينيمم: لاپاز Lapaz -

ميهن: يئرسوYérsu-

ناثر: سپه‌رSeper-

ناحيه: يؤرهYöre-

ناشر: ياييمچيYayımçı- ، يايينجيYayıncı-

ناظم (ادبيات): تاخشيتچيTaxşıtçı-

نامتعادل: دنگه‌سيزDengesz-

نتوانستن: اوماماقUmamaq-

نتيجه: سونوجSonuc-

نثر (بخش نثر در داستانهاي ترك): بويBoy-

نثر: سپيكSepik-

نثرنويس: سپه‌رSeper-

نخبه: سئچگينSéçgin

نخست وزير: باشباخانBaşbaxan

نخست: ايلكİlk-

نخستين: ايلكينİlkin-

نرم افزار: يازيليمYazılım-

نرم: دوزگوDüzgü-

نرماتيف: دوزگوسه‌لDüzgüsel-

نرمال: دوزگول Düzgülü-

نزاكت: گؤرگوGörgü-

نشر: يايماYayma- ، يايينYayın- ، ياييمYayım-

نشريات: يايينلارYayınlar-

نشست: اوتورومOturum-

نصيحت دادن: اؤيوتله‌مه‌كÖyütlemek-

نصيحت: اؤيوتÖyüt-

نظام: دوزه‌نDüzen-

نظامنامه: توزوكTüzük-

نظريه: قورامQuram-

نظيره: بنزه‌ك Benzek-

نعش: اؤلوتÖlüt-

نعل: تاخاو Taxav-

نعلبند: تاخاوچيTaxavçı-

نقاب: ياشماق Yaşmaq-

نقابدار: ياشماقلي Yaşmaqlı-

نقاد: اله‌شديرگه‌نEleşdirgen-

نقد ادبي: گؤركول اله‌شديري Görkül eleşdiri-

نقد: اله‌شديري Eleşdiri-

نقش (بازيگري): اوينامOynam-

نقشه: يئركيپ Yérkip-

نقطه: دوراDura-

نگهداشتن موقتي: آلي قويماق Alı qoymaq-

نماز خواندن: يوكونمه‌ك Yükünmek-

نماز صبح: ائرته يوكونجوÉrte Yüküncü-

نماز ظهر: اؤيله يوكونجوÖyle Yüküncü-

نماز عشاء: ياتسي يوكونجوYatsı Yüküncü-

نماز عصر: ايكيندي يوكونجوİkindi Yüküncü-

نماز گزاردن: يوكونمه‌كYükünmek-

نماز مغرب: آخشام يوكونجوAxşam Yüküncü-

نماز: يوكون Yükün-، يوكونج Yükünc-

نمازگذار: يوكونجچوYüküncçü-

نمايش (تئاتر): اويناوOynav-

نمايشگاه: سرگي Sergi-

نمايشنامه: اويناوOynav-

نماينده: سايلاوSaylav-

نمد: كئچهKéçe-

نهاد: قورومQurum-

نوار: ديلگه Dilge-

نوامبر: اولوسويوق آيي Ulusoyuq-

نوانس: چالار Çalar-

نوروز: ارگه‌نه‌قونErgeneqon-

نوزائي: ديرچه‌ليش Dirçeliş-

نوش جان: سينسين!Sinsin! - ، ياراسين!Yarasın!-

نوش: سينسين!Sinsin!- ، ياراسين!Yarasın!-

نوشته ادبي: گؤركول يازي Görkül yazı-

نوشته: يازىYazı-

نوك تيز: سيوريSivri-

نوواژه: يئني دئگيYénidégi-

نويسنده: يازار Yazar-

نياز: گره‌كسينيمGereksinim-

نئولوژيسم: يئنيدئگي Yénidégi-

هجري (سال): كؤچسه‌ل ايلKöçsel il-

هدف: آماجAmac-

هشتاد: سكسه‌ن Seksen-

هم ارز: دنكده‌شDenkdaş-

همبستگي: دايانيشماDayanışma-

همزن: قارماجQarmac-

همسن: ياشيتYaşıt-

همسو: يؤنده‌شYöndeş-

همگانی: گنه‌لGenel-

هنر: اوزلوق Uzluq-

هنرپيشه: اوينامانOynaman-

هنركده: اوزلوق يورتUzluqyurt-

هنرمند: اوزلوUzlu- ، اوزمانج Uzmanc-

هنرمندانه: اوزلوجاUzluca-

هنرهاي زيبا: گؤركلو اوزلوقلارGörkül uzluqlar-

هنري: اوزولUzul- ، اوزلوقسالUzluqsal-

هواپيما: اوچاقUçaq-

هيدروتراپي: سوتوختاتيSutoxtatı-

هئيات: قورولQurul-

هئيت وزرا: باخانلار قورولوBaxanlar qurulu-

هئيت: قورولQurul-

واحد: بيريمBirim-

واريانت: ده‌ييشگهDeyişge-

واقع شدن: بولونماق Bulunmaq-

واقعيت: اولقوOlqu-

واقعيتگرا: اولقوچوOlquçu-

واكانس: بوشالقيBoşalqı-

واگرائي: آيريشماAyrışma-

واگرائيدن: آيريشماقAyrışmaq-

وامواژه: آلتينتي دئگيAlıntı dégi-

وجدان: اوياتOyat-

وجدانا: اوياتجاOyatca-

وزارت: باخانليق- Baxanlıq

وزن: آغرامAğram-

وزير اعظم: اولوباخانUlubaxan-

وزير: باخان Baxan-

وضعيت: دورومDurum-

وضو گرفتن: يوآرينماق Yuarınmaq -

وضو: يووآرينYuvarın -

وطن: يئرسوYérsu-

ولي: آنجاقAncaq-

ويراستار: كؤنوتچوKönütçü-

ويراستن: كؤنوتمه‌كKönütmek-

ويرايش كردن: كؤنوتمه‌كKönütmek-

ويرايش: كؤنوتKönüt-

ويرگول: چكه Çeke-

ويروس: سيواشقيSıvaşqı-

ويژه: اؤزه‌لÖzel-

يافتن چيز گمشده: تاپماقTapmaq-

يافتن چيز موجود: بولماقBulmaq -

يخ ساز: بوزلاتقيBuzlatqı-

يخچال: سويودوجوSoyuducu-

يكشنبه: آراگونAragün-

يونيورسيتي: بيلي يورتBiliyurt-