۱۳۹۱ فروردین ۲۰, یکشنبه

عمليات ضد تروريستی در جمهوری آذربايجان چندين کشته بر جای نهاد

ساوالان پورت : وزارت امنيت ملی جمهوری آذربايجان می گوید روز جمعه، طی چند عمليات ضد تروريستی در شهرهای گنجه، باکو، سومقاييت و چندين شهر در مناطق شمال و شمالغرب اين کشور، نیروهای امنیتی آذربایجان موفق به از بین بردن یک شبکه تروريستی شده است.



در درگيری نظامی ميان شبکه تروريستی و مامورين امنيتی در شهر گنجه، يک سرهنگ وزارت امنيت ملی آذربايجان کشته و چند مامور امنيتی زخمی شده اند.



طبق اين گزارش، از اعضای شبکه تروريستی که تعداد آنها ۱۷ نفر ذکر شده است، يک نفر کشته و يکی ديگر زخمی شده است. در عمليات انجام شده دو عضو اين شبکه تروريستی نيز دستگير شده اند.



همچنين ماموران امنيتی در شهر زاقاتالا در شمال جمهوری آذربايجان نيز طی عملياتی ۴ تروريست را بدون مواجهه با مقاومت مسلحانه بازداشت کرده اند.



در اعلاميه وزارت امنيت ملی، گفته شده است که در عمليات ضد تروريستی که روز جمعه انجام شده، از منازل مسکونی اين شبکه مقادير زيادی سلاح، مواد منفجره، بمبهای کنترل از راه دور، نارنجک و ديگر مهمات مصادره شده است. همچنين طبق گزارشات منابع رسمی، يکی از اعضای گروه ترويستی با پرتاب نارنجک باعث کشته شدن عارف بابايف، سرهنگ وزارت امنيت ملی و زخمی شدن سه مامور آذربايجانی شده است.



درباره سرنوشت ديگر اعضای اين شبکه، وابستگی احتمالی آن به کشوری خاص ، هويت اعضای آن و نتايج عمليات ها در ساير شهرهايی که از آنها نام برده شده است اطلاع رسانی نشده است.



اين سومين بار در طی سه ماه گذشته است که جمهوری آذربايجان از افشای گروه های تروريستی خبر داده است.



اوايل بهمن‌ماه سال گذشته، وزارت امنيت ملی جمهوری آذربايجان در اعلاميه‌ای از ناکام گذاشتن طرح تروری خبر داد که گفته شده بود «از طرف افرادی وابسته به وزارت اطلاعات ايران» برنامه‌ريزی شده‌است. و دو عضو اين گروه بازداشت شدند.



وزارت امنيت ملی جمهوری آذربايجان ۲۴ اسفند نيز طی اعلاميه مطبوعاتی پنج‌صفحه‌ای گزارش داد که ۲۲ نفر شامل ۱۸ شهروند جمهوری آذربايجان و ۴ شهروند خارجی به اتهام «خيانت به دولت و نقض امنيت ملی و جاسوسی برای سپاه پاسداران جمهوری اسلامی ايران» دستگير شده‌اند.



ايران اين اتهامات را رد کرده است. هنوز معلوم نيست که شبکه تروريستی تازه کشف شده، آيا ارتباطی با موارد قبل دارد يا خير.

تبریز سسی

احضار جلال صالح پور(بولوت) فعال مدنی آزربایجان به دادگاه انقلاب تبریز

ساوالان پورت : بر اساس گزارشات ارسالی جلال صالح پور(بولوت) فعال مدنی آزربایجان که حدود یک ماه قبل با قرار وثیقه 60 میلیون تومانی به طور موقت از زندان تبریز آزاد گردیده بود ، به دادگاه انقلاب تبریز احضار شد .



دادگاه انقلاب تبریز با احضاریه ای از این فعال مدنی خواسته که در مورخه 18 اردیبهشت 91 در دادگاه حضور بهم رساند .



لازم به توضیح است که جلال صالح پور (بولوت) روز پنج شنبه3/9/90 توسط اداره اطلاعات تبریز بازداشت شده و به زندان تبریز منتقل شده بود. وی روز یکشنبه 6/9/90به بند مالی زندان تبریز منتقل شد و در نهایت با قید وثیقه 60 میلیونی از زندان تبریز به طور موقت آزاد شده بود.



جلال صالح پور(بولوت) دانشجوي ترم چهار كامپيوتر دانشگاه اهر شاعر و نویسنده همچنين سرپرست گروه رقص قايا می باشد.
منبع : تبریز سسی

۱۳۹۱ فروردین ۱۹, شنبه

اوماق، آلي اوماز، آلاماز، آلامماز، آلانماز، آلا بيلمه‌ز، آلابيلمه‌ز-مئهران باهارلي

ساوالان پورت :
توركجه‌ده يئته‌رليك (ايقتيداري) فئعلين- اوچونجو شخص تكيل اولومسوز- نئچه بيچيمي واردير: آلاماز (توركييه)؛ آلامماز، آلانماز، آلا بيلمه‌ز، آلابيلمه‌ز (آزه‌ربايجان، ايران)

بونلارين كؤكه‌ني نه‌دير و هانكيسي دوغرودور؟ بو سورونو نئچه آشامادا يانيتلاماق گره‌كير:

١-اوماق فئعلي

اسكي توركجه‌ده اوماق بيچيمينده و آنلامي ياپابيلمه‌ك، ائده‌بيلمه‌ك، موقته‌دير اولماق (فارسجاسي توانستن) اولان بير فئعل وار ايدي. اوماق فئعلي اسكي توركجه‌ متينله‌رده چوخ ساييدا بيله‌شيكده ايشله‌ديلميشدير. اؤرنه‌يين: او.ديلار، او.يورلار، او.قاي، او.قايلار، او.داچي، او.ماز، او.مازلار، او.سارلار، او.قوچا ارسه‌ر، .... آلتاييستيك دوئرفئر`ه گؤره توركجه "او" (ماهير آنلاميندا) كلمه‌سي، اسكي اوماق فئعلينده‌ن تؤره‌ميش (ياشا.ماق تؤره‌وي اولان ياشا.ر كيمي)، داها سونرا ر حرفي ز`يه دؤنوشموشدور. او.ر-او.ز

-اوماق فئعلينين اولومسوز كيپي اوماماق، و آنلامي ياپابيلمه‌مه‌ك، ائده‌بيلمه‌مه‌ك، موقته‌دير اولماقدير.
-اوماق فئعلي گونوموزده بير سيرا آنادولو آغيزلاري ديشيندا اونودولموشدور.
-اوماق فئعلينين گئنيش زامان چكيمي: او.ر.ام، او.ر.سون، او.ر، او.ر.وق، او.ر.سونوز، او.ر.لار
-اوماماق فئلينين ز`لي گئنيش زامان چكيمي: اومازام، اومازسين، اوماز، اومازيق، اومازسينيز، اومازلار.

٢-ايكي فئعلين بيرله‌شمه‌سينده‌ن اولوشان بيرله‌شيك فئعلله‌ر:

توركجه‌ده ايكي فئعلين بيرله‌شمه‌سينده ن اولوشان بيرله‌شيك فئعلله‌ر واردير. اؤرنه‌يين: آلي قويماق، سالي وئرمه‌ك، اولو وئرمه‌ك كيمي. بورادا ايكينجي گله‌ن فئعل تمه‌ل (وئرمه‌ك، قويماق، دورماق، يازماق، گلمه‌ك، گؤرمه‌ك، قالماق، ...) و ايلك گله‌ن فئعل كؤمه‌كچي دوروموندادير. بو قورولوشداكي بيرله‌شيك فئعلله‌رده ايكينجي گله‌ن تمه‌ل فئعل اؤز آنلاميني قوروركه‌ن، ايلك گله‌ن كؤمه‌كچي فئعلله‌ر تمه‌ل فئعلين آنلامينا يئته‌رليك، تئزليك، سوره‌كليليك، ياخلاشما كيمي تصوري ائديجي يئني بير آنلام اؤزه‌للييي قاتار.

-بو قاليبين ايلكين بيچيمي فئعل+ي فئعل ايدي: آل.ي وئرمه‌ك. ايلك فئعلين سونوندا –ي سون اكي گلير و ايكي فئعل آرالي ايدي.
-زامانلا ايكي فئعل بير بيرينه بيتيشيك اولموشدور: آلي‌وئرمه‌ك
-زمان آخيشيندا اورتايا چيخان ايكينجي ده‌ييشيكليك، كؤمه‌كچي فئعلين سونونداكي –ي (-ێ، -و، -ۆ، -و) سون اكينين بير چوخ دورومدا –ه (-ا) سون اكينه دؤنوشمه‌سي اولموشدور:

گئدي دورماق- گئدي‌دورماق، گئده‌دورماق
دوشو يازماق- دوشويازماق-دوشه‌يازماق
باخي قالماق- باخي‌قالماق-باخاقالماق
يالواري گؤرمه‌ك- يالواري‌گؤرمه‌ك- يالواراگؤرمه‌ك
سؤيله‌ني گلمه‌ك- سؤيله‌ني‌گلمه‌ك-سؤيله‌نه‌گلمه‌ك

٣-بيلمه‌ك فئعلي ايله اولوشان بيرله‌شيك فئعل- يئته‌رليك قاليبي:

ايكي فئعللي بيرله‌شيك فئعل قاليبيني اولوشدوران فئعلله‌رين بيري ده بيلمه‌ك اولموشدور. بورادا بيلمه‌ك فئعلي يئته‌رليك آنلامي قازانميشدير. بيلمه‌ك`له ياپيلان بيرله‌شيك فئعل آشاغيداكي سوره‌جي ياشاميشدير:

آلي بيلمه‌ك- آلي‌بيلمه‌ك- آلابيلمه‌ك
گؤرو بيلمه‌ك- گؤروبيلمه‌ك-گؤره‌بيلمه‌ك

بو قاليبدا بيلمه‌ك`ده‌ن اؤنجه گله‌ن –ه، -ا حرفي اصلينده اسكي و ايلكين –ي سون اكيدير. –ي سون اكينين –ه سون اكينه دؤنوشمه‌سي كؤمه‌كچي فئعل سون اكينين (-ي) اصيل آنلامي داشييان ايكينجي تمه‌ل فئعلين –مه‌ك سون اكينه اويماسي نده‌ن اولموشدور (گئرييه اريمه)

-اورتايا چيخان آلابيلمه‌ك بيرله‌شيك فئعلينين اولوموسوز بيچيمي –ما سون اكي ايله ياپيلير: آلابيلمه‌مه‌ك، گؤره‌بيلمه‌مه‌ك.
-گونوموزده بيلمه‌ك`لي بيرله‌شيك فئعلي توركجه‌نين عيراق، آزه‌ربايجان و ايراندا اولان لهجه‌له‌رينده اولدوقجا يايقيندير.
-تاريخ سوره‌جينده گليشه‌ن بيلمه‌ك`لي بيرله‌شيك فئعلي، تك بير كلمه اولاراق ائوريلميشدير. دولاييسي ايله بو قاليبي آزه‌ربايجان رئسپوبليكاسيندا اولدوغو كيمي ايكييه بؤلوپ ايكي آيري تيكه و "گله بيلمه‌ك" اولاراق يازماق يانليشدير. دوغرو اولان بيتيشيك "گله‌بيلمه‌ك" بيچيميدير.
-بورادا ايكي فئعل و آرالارينداكي اكين بيرله‌شمه‌سي سؤزقونوسودور و بير سيرا شخصله‌رين ايدديعا ائتديكله‌ري كيمي –ه‌بيلمه‌ك دييه بير فئعل اولايي يوخدور.

٤-اوماق فئعلي ايله اولوشان بيرله‌شيك فئعل-يئته‌رليك قاليبي:

اسكي توركجه‌ده اوماق فئعلي ده ايكي فئعلده‌ن اولوشان بيرله‌شيك فئعل ياپيميندا ايشله‌ديلميشدير.

اسكي توركجه‌ده اوماق`لي قاليبي دا بيلمه‌ك`لي قاليبي كيمي هر زامان، -ي سون اكي ايله ايشله‌ديلميشدير: آرتيقالي او.يورلار، كؤرگه‌لي او.ديلار، ساناقالي او.قاي، تيرگه‌لي او.قايلار، اونتورگه‌لي او.داچي، بوتورگه‌لي او.داچي، تورو او.ماز، توقورقالي او.ماز، توققالي او.ماز، ...

بورادا دا گينه عئيني سوره‌ج ياشانميشدير: آلي اوماق- آلي‌اوماق-آلااوماق-آلاماق. آلي‌اوماق بيچيمينين آلاماق بيچيمه دؤنوشمه‌سي، اوماق فئعلينده –او سسينين اؤندان اؤنجه گله‌ن –ا اونلوسونون باسقين چيخماسي و اونلو اويومو دولاييسييلادير.

اورتايا چيخان آلاماماق بيرله‌شيك فئعلينين اولومسوز بيچيمي –ما سون اكي ايله ياپيلير: آلاماماق، گؤره‌مه‌مه‌ك، ...

اسكي توركجه‌ده بو بيرله‌شيك فئعلين هم اولوملو و هم اولومسوز بيچيمله‌ري (آلااوماق، آلااوماماق) قوللانيليردي.

بو بيرله‌شيك فئعلين اولوملو حالي (آلاماق) گونوموزده قوللانماز و اونون يئرينه توركييه‌ده "ياپابيلمه‌ك" بيرله‌شيك فئعلي ايشله‌ديلير. آنجاق بو قاليبين اولومسوز بيچيمينين چكيمي (آلامام، آلامادي، ...) گونوموزده –بلكه ده سؤيله‌نيش قولايليغيندان دولايي- عئينه‌ن ايستانبول توركجه‌سينده قورونموشدور.

بو قاليبين اولومسوز چكيمي (آلاماماق، گؤره‌مه‌مه‌ك، ..) دوغو-گونئي آنادولو ايله آزه‌ربايجان و ايران توركجه‌سينده آشاغيداكي اك ده‌ييشيمله‌ره اوغراميشدير:

آلاماماق-آلامماماق-آلانماماق
گؤره‌مه‌مه‌ك-گؤره‌ممه‌مه‌ك- گؤره‌نمه‌مه‌ك

سونوج و اؤنه‌ري:

اسكي توركجه‌ده يئته‌رليك اوچ فئعلله گؤسته‌ريليردي: ١-اوماق فئعلي، ٢-اوماق`لي ايكي فئعلده‌ن اولوشان بيرله‌شيك فئعل، ٣-بيلمه‌ك`لي ايكي فئعلده‌ن اولوشان بيرله‌شيك فئعل

١-گونوموزده اوماق فئعلي، هم اولومسوز و هم اولوملو بيچيمله‌ري اونودولموشدور.

٢-بيلمه‌ك`لي بيرله‌شيك فئعلي، اوفاق ده‌ييشيكليكله‌ره اوغراياراق (آلي بيلمه‌ك- آلابيلمه‌ك)، اؤزه‌لليكله ايران و آزه‌ربايجان لهجه‌له‌رينده، اولومسوز و اولوملو بيچيمله‌رين هر ايكيسي ده ايشله‌كدير: آلابيله‌ره‌م، گله‌بيلمه‌ديم، ....

٣-اوماق`لي بيرله‌شيك فئعلينين اولوملو بيچيمي اونودولموش، اولومسوز بيچيمي ايسه (يئته‌رسيزليك) اؤنه‌ملي ده‌ييشيكليكله‌ره اوغراياراق ايستانبول توركجه‌سينده قورونموشدور: آلي اومادي- آلامادي. بو بيچيم ايران و آزه‌ربايجان توركجه‌سينده سس ايكيله‌مه‌سي و اوره‌مه‌سينه اوغراميشدير: آلاممادي، آلانمادي، ..

بو باغلامدا:

١-اوماق فئعلييني ديرچه‌لتمه‌كده يارار واردير. بو فئعلين يئري گونوموز توركجه‌سينده بوش گؤرونور.
٢-بيلمه‌ك`لي يئته‌رليك قاليبي بيتيشيك يازيلماليدير. آلابيلمه‌ك و گؤره‌بيلمه‌ك دوغرودور، آلا بيلمه‌ك و گؤره بيلمه‌ك يانليشدير.
٣-يازيلي ديلده آلامماز و آلانماز كيمي بيچيمله‌ر قوللانيلماماليدير، چونكو –مماز و –نماز كيمي سون اكله‌رين وارليغي ايماژيني يارادير. اويسا توركجه‌ده بئله سون اكله‌ر يوخدور. بيزجه يازيلي ديليميزده آلاماماق (آلامادي، آلاماز، ...) بيچيمي، توركييه‌ده اولدوغو كيمي منيمسه‌نمه‌ليدير.

بیر گئدیشین حیکایه سی، سیامک صبری اوچون- داوود توران

ساوالان پورت : هر  بیر گئدیشین بیر حیکایه سی واردیر... قالیشلارین حیکایه سینی اؤز ایچیمیزده  باسدیراراق... گئدیش بیر بیتیش دئییلدیر... وار اولمانین بلکه ده باشقا بیر آشاماسیدیر... واراولوشساللیق سورونلاریمیزی اؤزوموزله داشییاراق... سنین گئدیشین ده البته بیر حیکایه سی واردیر... بیزده ن ساخلایغین... اؤز اوزاقلاریندا یازدیغین بیر حیکایه... سؤزجوکلرین آنلامسیزلاشدیغی بیر دونیادا... یورغونلوق حیس ائدر جمله لرین... بلکه ده نه سؤزجوکدون، نه ده جمله... اوندادیر کی سنین باغیرتیلارینی کیمسه دویمادی... گئدرکن هانسی سسیز عصیانلارین لا گئتدین دوستوم...

گئتمک لر سن قوخور

شهرین یالانجی اوغولتولاریندا

زامانسیز دوشله مه له رین آردیندان

وار اولموشوق، یوخلوقلاریمیزدا

کیم بیلیر هانسی یالانا آداخلییق

کبم بیلیر هانسی ساخته خیالدا اوچماغا حاضیرلانیریق

شهر بیزی اوتقونور

سوچلاریمیزی، میدانلاریندا

اوسلوجا ازیب کئچر قارانلیق خیاوانلاریندا

اوزان بویونجا یانیمدا

بیر ایستیین قالینتیسیندا یاشاد منی

سئوگیمه گئجیکمیش باخیشیندا

توم یاساقلی حوجره له ریمده

یاساقلارا بوغولموش دوشله ریمده

وار اول یئشره ن کؤکله ریمده

بیر اووج توپراق کیمی

ایستی و گیزلی

اوتانماق فعلینده ن سیل دوشله ریمی

توت الیمده ن

سیخی توت کی دوشمه یه لیم بو بیلینمه زه کؤپروله رده  (ا.ا)



گئدیش بلکه ده ائله یاشاماقدیر ... سن یاشامدان قاچماق اوچون گئدیشه ساریلدین... یاشام اولماماق اوچون یاشامسیزلاماق... بیر بوتوندور کائنات... وارلیغین و یوخلوغون اینجه تئلیدیر بلکه ده... عصیان ائتمک کیمیدیر گئدیشلر... ایده اللرین بوغولدوغو بیر اؤلکه ده... یاشایان نه اینسانلاردیر... نه کؤلگه لر... آنلاملار بئله یاشامیر آرتیق... یاشایان تکجه آنلامسیز سؤزجوکلر و باخیشلادیر... اومودم بیتیشی دئییل البت گئدیشلر... اومودا آنلام وئرمک اوچوندور بلکه آددیم آتماق... جسارت ایله یاشاق.. جسارت ایله دانیشماق.. جسارت ایله گئدیش... ساخلادیغین دونیالار... بیر یالان اولماقدان قورخماق... یالان اولماماق اوچون گئدیش یولونو سئچمک... بلکه یاشاماق نئجه که بیر مجبوریتدیر... ائله کئدیش ده بعضا سنین تک بیر یولوندور... هارداسان بیلمیرم... نئجه دیر اورالار بیلمیرم... وار اولوب  اولمادیغین بئله بیلمیرم... سن یئنه یورغون روحونلا عاییدیت آرقاسیجا اولاجاقسان بلکه ده...

هئچ سؤیله مه دییم بیر یالان وار ایچیمده

فیرتانالی بیر گئجه آردیندان

ایچیمده دوغوب، ایچیمده سوسموش

سن او سیرالاردا یوخلوقلاریمدا

فیلیزله نیردی آدین دوش آغاجیمدا

دانس ائده ره ک گیرمیشدیم او هاوالارا

ساخته لیییمی آینالارین آغلار اوزونده بوراخمیشدیم

آی ایشیغی اوخشامیشدی دوداغیمدان

سرخوشلوقومودون او گئجه

بولودلارین یوخ اولدوقو اؤلکه ده

موزیک نوتالارینا حسرت بیر کوچه ده

شهرین قارانلیق اللرینده

دوشونله ساریلمیشدیم گئجه یه

گولومسه میشدین سون آندا

سونرا

اوزاقلاشان بیر کولگه

کوچه نین معصوم ساعاتلاریندا

اولدوزلار

دالمیشدیلار او بالاجا اللریمیزده غایب اولان سیجاقلیقا

کوچه

آلیب بؤیوده جه ییدی منی

قارانلیغینا آلیشدیراجاقدی شهرین

او دارماداغین سؤوود داللاریندا

گئده رکن وار اولموشدون

ساخته دئییلدی اللریمین تیتره ییشی

آما او یالان دوغماقدایدی ایچیمده

بیر اوتوپییا !!!

الچاتماز بیر دونیا

آغلامیشدیم

گئجه گؤزله ریمده اریمیشدی

آچیق بیر دنیز هوسینده

اومود ائتمیشدیم

آرتیق او قوجامان یالانین فرقینده یدیم

یوخوموش ائله بیر اوتوپییا

.

.

.

گئتمه ک ایسته ییره م

بیر بیلسه ن نئجه

نئجه اوزاقلاشماق ایسته ییره م

بیر هیچقیریقدیر یاشام

آجیلاریم ایسه بیر وارلیقدیر

آدین یوخلوغوندا بیر وارلیغیم اولدوقو کیمی

گلمه یه جه کسه ن

فیرتانالار قوپمایاجاق آرتیق

قالدیریملاردا بیر من وارام

بو پاس توتموش شهرین

بیرده آیا کؤچمه ک ایسته یه ن اینسانلارین ایزی

من هیچ بیر بؤلگه یه عایید اولمایان

یورغون بیر روحام

و سن ...

یالانیما بولاشما هئچ (ا.ا)



بئله دیر دوستوم بیزیم وارلیق حیکایه میز... هئچ بیر زامان گؤرمه دیگین و هئچ بیر زامان گؤره بیلمه یه جگین بیر دوستون گئدیشی ده جان آجیتابیلر... 

ایران، دونیادا اعتبار ایتیرمه‌یه دوام ائدیر

ساوالان پورت : ایران، دونیادا اعتبار ایتیرمه‌یه دوام ائدیر
باش باخان اردوغان: پرستیژ قازانماق نیتینده دئییلیک. بورادا ایران قازانار. اما مذاکیره‌لر دمشق یا دا بغداددا ائدیلسین دئمک ایپه اون سرمک‌دیر. دوز اولماق لازیم!
باش باخان رجب طیب اردوغان‌دان، خاریجی سیاسته ایلیشکین چارپیجی آچیقلامالار گلدی.
ایرانین نوکلئر مذاکیره‌لری‌نین ایستانبول یئرینه بغداد یا دا دمشقده ائدیلمه‌سی‌نین گوندمه گتیریلمه‌سی اوزرینه باش باخان اردوغان: "بئله بیر پرستیژ قازانماق نیتینده دئییلیک. بورادا ایران قازانار. اما دمشق یا دا بغداددا ائدیلسین دئمک ایپه اون سرمک‌دیر. دوز اولماق لازیم، دوز اولونمادیغی اوچون دونیادا اعتبار ایتیرمه‌یه داوام ائدیرلر "شکلینده دانیشدی.
اسد رئژیمینه عایید تانک‌لارین چئکیلمه‌یه باشلادیغی یؤنونده‌کی خبرلرله ایلگیلی اولا‌راق ایسه باش باخان اردوغان نئت دانیشدی، "بونلار چئکیلمه مانورلاری دئییل آلداتما مانئورا‌لاری‌دیر" دئدی و ۱۰ آوریله ایشاره ائتدی. باش باخان اردوغان، بو آچیقلامالاری رسمی بیر زیارت اوچون تورکیه‌یه گلن آلبانیا باش باخانی سا‌لی بئریشا ایله دوزنلندیگی اورتاق مطبوعات کنفرانسی اثناسیندا یاپدی. باش باخان اردوغان، اسد رژیمینه عاید تانکلارین چئکیلمه‌یه باشلادیغی یؤنونده‌کی خبرلرله ایلگیلی اولا‌راق، "بونلار آرتیق بشارین آلیشدیغیمیز اؤزللیک‌لری، بو گوه نقدر دوغرو دانیشمادی، دوز داورانمادی" دئدی. باش باخان، سوریه‌یه قونوشلاندیریلاجاق اولاسی بیر گؤزلمچی گوجونده تورکیه‌نین یئر آلماسی قونوسوندا، اولاشمیش بیر اؤنری اولمادیغی یبلگیسینی ده پایلاشدی.
و ایرانین نوکلئر مذاکیره‌لری ...
باش باخان اردوغان، بو مذاکیره‌لرین ایستانبول یئرینه بغداد یا دا دمشقده ائدیله‌جگی یؤنون‌ه‌دکی خبرلرله ایلگیلی اولا‌راق تهران یؤنتیمینه، "پرستیژ قازانماق نیتینده دئییلیک، بورادا قازانان ایران اولار" دئدی. 
ت .ر.ت 

ستارخانیسم و حرکت ملی آزربایجان ــ علی زنگانلی

ساوالان پورت :  این یکی از خصوصیات بارز جنبش های سیاسی و اجتماعی است که با گذشت زمان و کسب پختگی سیاسی، کنشگران این جنبش ها، با آسیب شناسی و مطالعه دوباره اصول و نحوه پیدایی و روند جنبش، خواهان غنی تر شدن منابع فکری و سیاسی آن می شوند.

یکی از مواردی که در پیدایش و دوام جنبش ها به چشم می خورد این است که جنبش های مذکور و به ویژه جنبش های ملی گرا و استقلال طلب، با تمرکز بر قهرمانان تاریخی و ملی، پروپاگاندای زندگی و شخصیت آنان را همواره مدنظر خود قرار داده اند. حال ممکن است کنشگران یک جنبش، در اوان پیدایی آن و نبود بینش سیاسی کافی و تنها با تکیه بر تفاسیر رسمی که از گذشته به ارث برده اند، به تبلیغ کسی بپردازند که بعدها و با گذشت زمان و با عمیق تر شدن مطالعه و تجربیاتشان، از شدت تبلیغ وی کاسته و یا حتی به بایکوت آن سابقا قهرمان اقدام ورزند. قضیه ستارخان و حرکت ملی ما نیز اینگونه است. حرکت ملی آزربایجان که زمانی، گردهم آیی سر قبر ستارخان در شاه عبدالعظیم شهرری را جزء افتخارات خود تلقی می کرد امروزه، به شکل بسیار محسوسی، از ستارخان و ستارخان گرایی فاصله گرفته و حرفهای دیگری می زند. روح کلی حاکم بر حرکت ملی، این امر را به خوبی برایمان نمایان ساخته است، به گونه ای که گویی عقلی جمعی به این نتیجه رسیده باشد. آری، ستارخان صدسال قبل، دیگر برایمان ستارخان ده سال قبل هم نیست! پویایی و دینامیسم موجود در حرکت ملی آزربایجان، بدون آنکه ما خودمان آگاه باشیم، روح حاکم بر خودش را آپدیت می کند. اما حرف من با آنهایی است که برخلاف حرکت، خود را آپدیت نکرده اند. برخی از آنها، کسانی هستند که بدون داشتن مطالعه و فرو رفتن در گرداب روزمره گی، سالی یکبار دورهم بودن با فعالین را ملی گرایی میدانند و هنوز ذهینیت ده سال قبل را با خود به همراه دارند. برخی نیز آگاهانه و یا ناآگاهانه با عملشان، با نوشته هایشان و با نظراتشان، آب به آسیاب ستارخانیسم می ریزند. می دانیم که ستارخان، جنگجویی بود که بدون داشتن سواد خواندن و نوشتن و تنها به دلیل فتوای ملاهای نجف و قم و نیز خدمت به مشروطه طلبان ایران دوست و فارسی دوست تبریز، جنگیدن در راه اسلام و ایران را اوجب واجبات می دانست. بی جهت نیست که در نظر پان ایرانیست های آنتی تورک، ستارخان، آذری باغیرتی است که باید الگوی جوانان آزربایجان باشد تا در دام پان ترکیست های تجزیه طلب خائن نیافتند. ستارخان ها و خیابانی ها سردمداران مکتبی هستند که جوان تورک آزربایجانی با توسل به آن مکتب، بایستی غیرت و سختکوشی خود را در راه ایران به خرج دهد تا مرکزنشینان فارس با آسایش و فراغ بال به کارهایی بپردازند که نیاز به سختکوشی و تلاش نداشته باشد. این مکتب، در دامن خود کسان بسیاری را از احمد کسروی، تقی ارانی، محمد حنیف نژاد و مهدی باکری گرفته تا علی دایی، کریم باقری و حسین رضازاده را پرورش داده است. مانقوردیسمی که ایرانی گرایی را افتخار خود می داند و در بهترین حالت میل به آذری گرایی دارد. طبیعی است که ملت آزربایجان جنوبی تحت استبداد و استعمار رژیم اشغالگر فارس، باید شاهد مانقوردهایی باشد که آگاهانه یا ناآگاهانه در خدمت منافع ایران و ایرانی گرایی هستند. نخبگان ملی گرای این ملت هستند که باید سره را از ناسره تشخیص داده و همانگونه که ذکر شد آب به آسیاب ستارخانیسم نریزند. کسی که هدف خود را استقلال آزربایجان جنوبی، تشکیل آزربایجان متحد و دمیدن روحی تازه در کالبد ملت تورک قرار داده است، نباید خود را درگیر مسائل پیش پاافتاده و روزمره ای مانند بحث و جدل با فارس و فارس گرایان، فعالیت های فرهنگی بدون بازده، اصل پانزده و نوزده قانون اساسی رژیم قرون وسطایی جمهوری اسلامی و.... نماید.  چه ستارخانیسم نیز مشوق این گونه مسائل است چرا که تمامیت ارضی ایران را مقدس شمرده و خط قرمز خود می داند. آزربایجان سر ایران، آذری گرایی، ایران پرستی و نژاد آریا از مفاهیم سنتی ستارخانیسم هستند که دیگر به زباله دانی تاریخ پیوسته اند لیکن ستارخانیسم نو با داشتن صورتی از عوام گرایی تهوع آور خواستار فعالیت های فرهنگی بی نتیجه در داخل رژیم سراسر ضدبشری ایران، دوری از سیاست و سیاست ورزی، عدم تسلط به زبان تورکی آکادمیک و اصیل، بحث های بی پایان با فارس و فارس گرایان به گونه ای که گویی هدف نهایی حرکت زندگی با ملت فارس در داخل مرزهای قبلی است، عدم اطلاع از وضع سیاسی حاکم بر جمهوری های تورکیه و آزربایجان شمالی و محدود شدن در داخل جامعه ایرانی و ... می باشد. لیکن کریهترین و خطرناکترین صورت ستارخانیسم نو همانا آزربایجان گرایی صرف (آزربایجانچیلیق) است که امروزه گفتمان مسلط رژیم حاکم بر باکو می باشد. این گفتمان، به عقیده من بازتولیدی از ستارخانیسم است که دوبار به فاصله هفتاد سال توسط روس ها بعد از شکست دادن رهبران بزرگ محمدامین رسولزاده و ابوالفضل ائلچی بی، بر ملت تورک آزربایجان شمالی حاکم شده است. حاکم شدن آذری گرایی در جنوب توسط استعمار فارس و آزربایجان گرایی صرف در شمال توسط استعمار روس، استراتژی این دو دشمن دیرینمان است که ملت تورک آزربایجان را ملتی تهی از شعور ملی و شعور ترکی(تورکلوک بیلینجی) گرداند. دقیقا در این نقطه است که انترناسیونالیست های چپ گرای روس پرست وطنی خودنمایی کرده و مانقوردوار دست به تورک ستیزی می زنند.

عوام گرایی ستارخانیستی امروزه در سیاست های رژیم باکو نیز به صورت دوری از ملی گرایی (رژیم باکو لفظ میللتچیلیک را همواره در اشاره به ناسیونالیست های ارمنی به صورت ائرمنی میللیتچیلری به کار می برد تا منظره ای زشت از ناسیونالیسم را به مردم آزربایجان شمالی ارائه دهد)، تبلیغ کلمه ضد ملی آذری، تغییر اسم زبان رسمی از ترکی به آزربایجانی، عدم تاسیس فرهنگستان زبان قوی تا بتواند لغات عربی، فارسی و روسی را از زبان تصفیه نماید، جلوگیری از نزدیکی مردم آزربایجان با مردم تورک آنادولو با انواع وسایل (طنز تلخی است که تلویزیون های رژیم علی ائو مدتی است که سریال های تورکیه را به زبان آزربایجانی خودشان دوبله می کنند)، تبلیغ این نکته که تورک یعنی فقط تبعه کشور تورکیه (البته در این مورد کاربرد اشتباه اسم اتنیکی تورک به جای تبعیت تورکیه ای بدون توجه به تورک، کورد و یا لاز بودن شخص تورکیه ای در میراث کمالیستی که ملزمه ای برای رژیم آنتی تورک علی ائو گشته نیز نقش اساسی دارد)، نبود سیاست های عملی و مفید برای حل مسئله قاراباغ و .... جلوه گر شده است. نکته کلیدی در این است که آزربایجان گرایی بدون تورک گرایی یعنی استحاله و برابر شدن با اقلیت های کورد، ارمنی، تالشی، روس و ... ساکن در مرزهای تاریخی آزربایجان. قضیه ستارخانیست های آگاه (عمدتا چپ گرا و روس پرست) بر همگان روشن است لیکن ستارخانیست های عوام امروزی که  بر طبل آزربایجانچیلیق می کوبند نیز باید به خاطر داشته باشند که کسانی مثل احمد کسروی و تقی ارانی نیز دوستدار و عاشق آزربایجان بودند شاید از ما و شما هم بیشتر ولی حکایت ما کجا و حکایت آنها کجا.
منبع پست : تبریز سسی

۱۳۹۱ فروردین ۱۸, جمعه

فرار و مخفی شدن چماقداران رژیم در حمام زنانه

ساوالان پورت : بنا بر گزارشهای رسیده , روز دوشنبه مورخه ی ۱۴/۱/۹۱ آبگرم متعلق (آبش احمد) شاهد صحنه های عجیب و درخور توجه بود. انبوهی از مردم بخش آبش احمد که بیشتر آنها از روستای قلعه کندی بودند در جلوی ساختمان آبگرم جمع شدند

در این مراسم حتی زنان و کودکان و کهنسالان هم حضور داشتند،مردم این بخش اول از طرفی شنیده بودند که 14 فروردین هر سال قراردادی منبی بر اجاره ی یکساله آبگرم تمدید می شود و از طرف دیگر شنیده بودند که امروز قرار است که ساختمان جدید آبگرم افتتاح شود و به هین دلیل جمع شده بودند تا جلوی این کار را بگیرند. خواسته ی این مردم این بود که اگر ساختمان جدید افتتاح می شود هیچ مشکلی ندارد افتتاح بشود اما هیچ کس حق ندارد ساختمان قدیمی آبگرم را تخریب بکند چون ما در خانه های خود حمام نداریم و اینجا به عنوان حمام ما می باشد و همه ی خانواده ی ما هفته ی یک بار به این حمام می آیم و اگر ساختمان قدیمی که قیمت هر نفر آن 100تومان است تخریب شود ما دیگر نمی توانیم هفته ی یک بار به ساختمان جدید آبگرم بیاییم و از آن استفاده کنیم چون که قیمت هر نفر آن فقط برای یک ساعت استفاده 5000تومان می باشد.  اما ماجرا از اینجا شروع شد که یکی از سربازان به زنی که در حال فحش و ناسزا گفتن به صاحب فعلی حمام یعنی  (م.ک ) بود با باتم ضربه ی زد که این حرکت موجب عصبانیت و خشمگین شدن تمام مردم حاضر در آنجا شد تا اینکه مردم به سربازان و درجه داران که از پاسگاه آبش احمد و مولان آمده بود یورش بردند و چون تعداد مردم بیشتر از سربازان بود سربازان و درجه داران که در آنجا بودند کتک مفصلی خوردند و بعد سربازان و درجه داران جز رئیس پاسگاه آبش احمد کنار کشیده و فقط در گوشه ی نظاره گر بودند و حتی چند تا از سربازان از ترس به حمام زنان پناه برده بودندو رئیس پاسگاه هم فقط با خواهش و تمنا از مردم می خواست که آرام باشند و آرامش خود را حفظ کنند اما با همه ی این ها مردم همه ی شیشه های ساختمان آبگرم قدیم و مسافر خانه را شکستند و حتی تانکر و بشکه ها و حتی کپسول و کولر مسافرخانه را به دره ریختند و سربازان و درجه داران فقط ناظر این کارهای مردم چیزی که ما امروز دیدیم شبیه یک انقلاب کوچک در یک بخش کوچک بود که من امروز واقعا مطمئن شدم که هیچ نیروی نمی تواند در مقابل نیروی مردم مقاومت کند.



 پس از ساعاتی یگانهای ویژه از کلیبر و تبریز واردبیل با حضور در شهر آبش احمد به صورت خیلی وحشیانه با مردم برخورد کرده و آنها را متفرق کردند و عده ی بسیاری هم در این ماجراها بازداشت شدند. وضیت شهر آبش احمد به شدت نظامی شده و هر گونه اظهار نظر واعتراضی با بدترین رفتار از سوی نیروهای امنیتی پاسخ داده میشود.در حالی که مردم به جز حق خود چیزی نمیخواهند. شواهد از دست داشتن رییس کمیسیون اقتصادی مجلس آقای فتحی پور در ماجرای مربوط به تخریب ساختمان قدیمی و پایمال کردن حق مردم این شهر حکایت میکند.اقای فتحی پور نماینده ی شهرستانهای کلیبر و هوراند و خدافرین وشهر ابش احمد میباشند
منبع پست : تبریز سسی

بستری شدن حسن ارک، فعال ملی آزربایجانی

ساوالان پورت : حسن ارک فعال شناخته شده حرکت ملی آذربایجان به علت عود دیسک کمر در بستر بیماری به سر می برند. ایشان که پس از دستگیری در دوم شهریور 1390و انتقال به اداره اطلاعات نیروی انتظامی تبریز بدون توجه به سن بالا  و دیسک کمر به مدت هشتادوپنج روز در بازداشت  در وضعیت نامساعد بسر برده است هم اکنون  به توصیه پزشکان باید یک ماه به صورت مداوم دربستر استراحت کنند یا باید تحت عمل جراحی دیسک کمر که عواقب خطرناکی رابدنبال دارد قرار بگیرند.

لازم به ذکراست که ایشان به علت وضعیت نامساعد جسمانی قادر به شرکت درآخرین دادگاه خود نشده اند و قاضی پرونده نیزگواهی پزشکی ایشان را که ازطرف خانواده وی به دادگاه ارائه شده بود  قبول نکرده و اظهار کرده اند که باید در هر صورت خود ایشان در دادگاه حضور پیدا می کردند . در حال حاضر پرونده این فعال مدنی آزربایجان  به دادگاه تجدید نظر منتقل شده و ایشان منتظر رای دادگاه می باشند.
اؤیرنجی

بازداشت مهدی واحدی ثانی فعال فرهنگی آذربایجانی اهل سولدوز

ساوالان پورت : مهدی واحدی ثانی از فعالین فرهنگی آذربایجانی در نقده (سولدوز) جهت گذراندن دوران حبس شش ماهه اش از روز شانزدهم اسفند۹۰ بازداشت و هم اکنون در زندان مرکزی شهرستان میانه (آذربایجان شرقی) بسر می برد.



این فعال ترک، سه سال پیش بدنبال بازداشت و بسته شدن غرفه تحت مدیریت نامبرده در جریان نمايشگاه صنايع دستي كه به فروش محصولات فرهنگي آذربايجان مشغول بود در شهرستان میانه از طرف دادگاه انقلاب میانه محاکمه و به اتهام تبلیغ علیه نظام به ۶ ماه زندان محکوم شده بود.



لازم بذکر است که واحدي، ۳۱ ساله، قبلا" نیز چندین بار بخاطر فعالیت های مدنی اش در ارتباط با حقوق فرهنگی و زبانی آذربایجانیها در ایران سابقه بازداشت و زندان داشته است. پیشتر وی در دوم اسفند ۱۳۸۵ نیز در جریان اعتراضهای روز جهانی مادری در نقده (سولدوز) دستگیر شده بودند.

منبع : تبریز سسی

۱۳۹۱ فروردین ۱۷, پنجشنبه

بهنام شیخی در بازداشتگاه اداره اطلاعات اردبیل

ساوالان پورت : پس از ۴ روز از ناپدید شدن بهنام شیخی فعال مدنی آزربایجانی وی طی تماس تلفنی کوتاه با  خانواده اش از بازداشتش در اداره اطلاعات اردبیل خبر داد.

بهنام شیخی که به قید وثیقه ۵۰  میلیون تومانی در آبان ماه سال گذشته از زندان تبریز آزاد شده بود، روز  دوشنبه  ۱۴ فروردين۱۳۹۱ برای پیگیری و باز پس گیری اشیاء، مدارک و وسایل شخصی اش به اداره اطلاعات تبریز مراجعه کرده بود که به هنگام بازگشت به دلایل نامعلومی  در پلیس راه شهر نیر  توسط نیروهای امنیتی بازداشت و به اداره اطلاعات اردبیل منتقل شده است.  خانواده این فعال مدنی آزربایجانی به شدت نگران سلامت جسمی وی هستند.

در ماه گذشته نیز شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران بهنام شیخی را به پنج سال حبس تعلیقی محکوم کرد .قاضی پیرعباسی این فعال ملی و مدنی آذربایجانی را به اتهام عضویت در گروه غیر قانونی، اقدام علیه امنیت کشور از طریق اجتماع و تبانی به قصد برهم زدن امنیت عمومی و فعالیت تبلیغی علیه نظام به ۵ سال حبس تعلیقی محکوم کرد، وی بر اساس ماده ۴۷، ۶۱۰، ۲۵ قانون مجازات اسلامی به پنج سال حبس تعزیری و نظر به نداشتن سابقه حکم مذکور به مدت ۵ سال تعلیق محکوم  شده است.



لازم به ذکر است این فعال مدنی در مهر ماه سال گذشته به اتهام شرکت در گردهمایی اعتراضی نسبت به خشکانیدن دریاچه اورمیه در منزل شخصی خود در شهر گلستان تهران دستگیر و به اداره اطلاعات تبریز منتقل شده بود در جریان این بازداشت مدارک شناسایی، گذرنامه و اسناد ملکی و وسایل شخصی شیخی توسط مامورین ضبط گردیده بود.

منبع : تبریز سسی

انتقال فعالین آزربایجانی، مرتضی عوض پور و حسن رنجبر به زندان تبریز

ساوالان پورت : طبق اخبار دریافتی از خانواده عوض پور، دو تن از دستگیرشدگان به نامهای مرتضی عوض پور و حسن رنجبر که به هنگام الصاق اعلامیه ترحیم مرحوم صادق عوض پور در تبریز توسط ماموران امنیتی سپاه بازداشت شده بودند به زندان مرکزی انتقال داده شدند که هم اکنون در قرنطینه بسر می برند. 

جای بس تاسف است که برای اعلامیه ترحیم که به تورکی نوشته شده خانواده مرحوم عوض پور تهدید و دستگیر شده اند و حتی احضاریه ای به برادر بزرگ خانواده مصطفی عوض پور ارسال شده که خود را به اداره اطلاعات معرفی نماید. 

جای سوال اینجاست که این دو تن به چه جرمی و به چه دلیل بازداشت شده اند؟ آیا برگزاری مجلس ترحیم جرم است؟ وای بر حکومتی که یک اعلامیه به زبان تورکی باعث رعب و وحشت در بین فرزندان گمنام انقلاب شده است.

منبع : اؤیرنجی

محکومیت ناصر دراز شمشیر به سه سال وشش ماه حبس در دادگاه انقلاب تبریز

ساوالان پورت : ناصر دراز شمشیر ، فعال مدنی آذربایجان، طی حکم صادره از شعبه اول دادگاه انقلاب تبریز و به استناد مواد پانصد و پانصد و یک قانون مجازات اسلامی، به سه سال و شش ماه حبس تعزیری محکوم شد.

این فعال مدنی آدربایجان، پانزدهم مردادماه سال نود در شهر مغان دستگیر وتا روز محاکمه اش در تاریخ بیست و پنجم اسفند همان سال ، تحت قرار بازداشت موقت،در بازداشتگاه های اداره ی اطلاعات اردبیل و تبریز و زندان اردبیل و زندان مرکزی تبریز، نگه داری شده است. نامبرده،  پس از بارپرسی در شعبه چهارم دادسرای عمومی و انقلاب تبریز، از سوی بازپرس شعبه ی مذکور، به چهار اتهام بازجویی و تفهیم اتهام شد.

اتهامات انتسابی به درازشمشیر را ، جاسوسی به نفع سرویس اطلاعاتی آذربایجان، تبلیغ علیه نظام جمهوری اسلامی، اجتماع و تبانی برای ارتکاب جرم علیه امنیت کشور، افشائ اطلاعات طبقه بندی شده و تحصیل مال از طریق نامشروع تشکیل می داد.

پس از تنظیم کیفر خواست از سوی شعبه چهارم بازپرسی ،پرونده به شعبه اول دادگاه انقلاب تبریز ارسال و دادگاه مذکور پس از رسیدگی و استماع اظهارات دراز شمشیر و وکیل اش آقای مهدی جعفر زاده، مشارالیه را از اتهامات اجتماع و تبانی برای ارتکاب جرم علیه امنیت کشور و همچنین اتهام افشائ اطلاعات طبقه بندی شده مبراء دانسته و حکم به تبرئه اش صادر کرده و لی در خصوص، اتهامات جاسوسی به نفع سرویس اطلاعاتی آذربایجان و تبلیغ علیه نظام جمهوری اسلامی ، وی را مقصر تشخیص و مجموعا به سه سال و شش ماه حبس تعزیری محکوم کرده است. اتهام جاسوسی به نفع سرویس جاسوسی آذربایجان، از این روی به درازشمشیر منتسب شده است که طبق ادعای اداره ی اطلاعات جمهوری اسلامی ، اطلاعاتی را از دانشجویان ایرانی که به قصد تحصیل به جمهوری آذربایجان مراجعت کرده اند، به سرویس اطلاعاتی آذربایجان ارائه کرده است. همچنین ادعای دیگری نیز مبنی بر دخالت درازشمشیر در ارتباط با شناسایی ، گزارش و بازداشت "رامین شهامتی" به سرویس اطلاعات آذربایجان، مطرح شده است. لازم به ذکر است که ، رامین شهامتی به اتهام جاسوسی به نفع جمهوری اسلامی ایران، در دادگاه جرایم سنگین باکو محاکمه و به یازده سال حبس محکوم شده است. از سوی دیگر، اتهام تبلیغ علیه نظام جمهوری اسلامی، به لحاظ تکثیر و پخش یک لوح فشرده (سی دی) فیلم مستند تشکیل فرقه ی دموکرات آذربایجان، به وی وارد شده است. در خصوص اتهام دیگر دراز شمشیر مبنی بر تحصیل مال از طریق نامشروع، قرار عدم صلاحیت به اعتبار صلاحیت ذاتی دادگاه های عمومی جزایی تبریز صادر شده است. ناصر دراز شمشیر، در حال حاضر، با  تودیع وثیقه ای معادل دویست میلیون ریال، آزاد است.

 نقی محمودی_ وکیل دادگستری

منبع : تبریز سسی

ادعای اراضی کوردها بر خاک آزربایجان تمامی ندارد

ساوالان پورت : ادعای واهی اراضی بر خاک آزربایجان از سوی اکراد سیاستی شوم و کثیف می باشد که از طرف احزاب و گروههای تروریستی کورد دنبال می شود .

از این سو با ایجاد وبسایت و تلویزیون با نام اورمیه این شهر تاریخی و استراتژیک تورک و آزربایجان ، سعی در کورد جلوه دادن مناطق غربی آزربایجان جنوبی را دارند.

در همین راستا به تازگی با ایجاد صفحه ی فیسبوکی اورمیه کلوب سعی در پی گیری سیاست کثیف و بی پایه و اساس ادعای اراضی بر مناطق غربی آزربایجان جنوبی می کنند.

تمامی ملت آزربایجان را در مقابل سیاست های متجاوز و متخاصم گونه ی تروریسم کورد فراخوانده و خواهان اتحاد و انسجام در برابر دشمنان آزربایجان هستیم .

با گزارش نمودن این صفحه ی فیسبوکی برای بلوک شدن این صفحه اقدام نمائیم.

آدرس صفحه فیسبوکی : 


گروه خبری ساوالان پورت فعالین حرکت ملی را به اتحاد و انسجام بیش از پیش و کنار گذاشتن اختلافات فرامی خواند.

۱۳۹۱ فروردین ۱۶, چهارشنبه

تاملی بر "منشور سیاسی فعالین مستقل حرکت ملی آذربایجان جنوبی " ــ توران تورانلی

ساوالان پورت : مقدمه: چندی پیش مطلبی با عنوان"منشور سیاسی طیف فعالین حرکت ملی آذربایجان جنوبی"در سایت وزین "اویرنجی"مشاهده کردم،قبل از مطالعه مطلب تنها با خواندن  عنوان این نوشته موجی از پارادوکس ها و سوال ها در ذهن اینجانب خطور کرد.

بعد از مطالعه متن این احساس در من عمیق تر گشت و به خاطر آن خود را موظف به بیان افکار خود در ارتباط با این نوشته دانستم.چرا که نقد و انتقاد در وحله اول تاثیری از این نوشته در امثال من را نشان می دهد و دوماً تنویر فکری نویسنده یا نویسندگان و خوانندگان آن را به همراه خواهد داشت.

منظور از فعالین مستقل حرکت ملی آذربایجان به نظر اینجانب قشر عظیمی از فعالان حرکت ملی آذربایجان است که بنا به دلایلی عضو یا هوادار هیچ یک از احزاب و انجمنهای منتسب به حرکت ملی آذربایجان نیستند،و اگر عادت کلی گویی و بدون آمار حرف زدن داشتم این قشر را بزرگترین بخش حرکت ملی آذربایجان می نامیدم.

نویسنده یا نویسندگان این نوشته آنرا در قالب"منشور"عنوان کرده اند.منشور نوشته ای است که در بین سازمان یا احزاب و نهادها بعد از نقد بررسی در مورد موضوعی با همفکری همدیگر آماده و منتشر می یابد.طبق عنوان این نوشته می بایستی فرض را بر این بگیریم که این نوشته حاصل فکر کلیه فعالین مستقل حرکت ملی آذربایجان در داخل و خارج از آذربایجان هستند که در یک گنگره ای دور هم جمع شده و بعد از بحث و تبادل افکار به این متن خروجی دست یافته اند.آیا این چنین است؟من خود و تعدادی زیادی از دوستان خود را که بطور مستقل سالیان سال است که در حرکت ملی فعالییت می کنند سراغ دارم که نه با نویسنده و یا با نویسندگان این متن آشنایی نداشته و خود را ملتزم به آن  نمی دانند.

اینجانب در این نوشته ابتدا به تعریف کلید واژه های که در این نوشته از آن استفاده خواهم کرد پرداخته و بعد از آن به آنالیز این نوشته خواهم پرداخت.

1 - پارادوکس چیست؟

پارادوکس را به باطلنما و تناقض امیز و…عنوان کرده اند. به این معنا ان چه که به نظر اول درست می اید ولی غلط است یا به نظر غلط می اید.اما درست است ولی غلط به نظر میاید .همچنین به استدلالی پارادوکس گویند که حکمی را که قبلا درستی ان اثبات شده را نقض میکند.

در منطق کلاسیک ریاضی هم می گویند :هر گزاره یا صحیح است یا نا صحیح هر گزاره نمی تواند هم در عین حال درست باشد و هم نادرست اگر چنین وضعی مشاهده شد باید به دنبال یافتن اشتباه در محاسبه بود.

2 - لمپنیزم چیست ؟

واژه لمپنیسم را که بر گرفته از واژه آلمانی Lumpen اول بار مارکس در تألیفات خود به کار برد . او بر مبنای همین واژه ، اصطلاح لمپن- پرولتاریا Lumpen-Proltaria را ساخت تا وضعیت کارگران ژنده پوش را به تصویر بکشد . پس از مارکس بود که لمپنیسم به یکی از اصطلاحات رایج و صاحب تعریف در علوم سیاسی - اجتماعی تبدیل شد. (

لمپنیسم حاوی یک تناقض درونی است .از یکسو فاقد هویت طبقاتی و حقوقی مشخص است اما از دیگر سو یک خرده فرهنگ است با ادعا و آرمان های ایدئولوژیک . نه می توان آن را در ژریم حقوقی - سیاسی به حساب آورد و نه می توان آن را نادیده گرفت . لمپنیسم از همین تناقض درونی خود سود جسته و همواره روی دست هر فرهنگی مانده است . به همین دلیل است که هر گاه لمپنیسم در نمود های جاری آن نقد می شود به یکباره خیل عظیمی از افراد جامعه که تحت تاثیر آن هستند واکنش نشان می دهند . برخی در پاسخ به این واکنش های جمعی ، سکوت می کنند و برخی دیگر به تأیید لمپنیسم می پردازند زیرا حوصله در افتادن با جمع را ندارند.

خرده فرهنگ لمپنیسم به این ترتیب و به آرامی همچون خوره ریشه های فرهنگ را پی در پی می خورد و نهایتأ فرهنگی پوک ، مچاله شده و دستمالی شده بر جای می گذارد . یک رمز ماندگاری یا باز تولید لمپنیسم همین است.خطای پایه و آشکار لمپنیسم باور به گزاره " می دانم که می دانم " است . در این نوع باور همواره حق با لمپن است و دیگران که ادعای دانستن دارند و غیر از او می اندیشند بیمار تلقی می شوند .

 3- حزب سیاسی چیست؟

حزب سیاسی گروهی سازمان یافته است که هدف اصلی آن کسب قدرت سیاسی و مناصب حکومتی برای رهبران و اعضای خود می باشد. رهبران و اعضای احزاب سیاسی با التزام به ایدئولوژی حزب که مجموعه ای از ارزش ها و اصول سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی است ضمن آن که خود را از سایر احزاب متمایز می کنند، روش اداره جامعه توسط حزب خود را نیز به شهروندان نشان می دهند

4 - منافع ملى  چیست؟ 

 مجموعه‌اى از همه پديده‌ها و عناصرى که در حفظ بقاء و بهتر زيستن يک ملت نقش‌آفرين است ”منافع ملى - national interests“ آن ملت يا کشور خوانده مى‌‌شود. اين پديده‌ها و عناصر دربر گيرنده همه بارزه‌‌هاى موجوديت ملى يک کشور است؛ از سرزمين و مرزها گرفته، تا اقتصاد و سياست و عوامل فرهنگى و امنيتى مؤثر در پديدار آمدن، دوام يافتن و نيرومندتر شدن آن ملت و هويت ملى آن و نقش‌آفرينى‌هاى داخلي، منطقه‌‌اى و جهانى آن، همه و همه در مفهوم ”منافع ملي“ يک ملت جاى دارد. پروردن زمينه‌ها و گستردن پهنه منافع ملى در داخل کشور جنبه‌اى جغرافيائى - سياسى دارد و زيربناى اصلى راهبرى سياست‌هاى داخلى هر کشورى را شکل مى‌دهد؛ در حالى‌که دفاع از منافع ملى و پروردن عناصر بهره‌دهنده منطقه‌اى و جهانى آن، جنبه‌اى ژئوپوليتيک دارد و انديشهٔ زيربنائى سياست خارجى هر کشور است. بدين ترتيب، در حالى‌که سياست‌هاى کشورى يا داخلى نيازمند مطالعات جغرافياى سياسى در راستاى تعميم منافع ملى است، توجه به مطالعات ژئوپوليتيک در همان راستا، ساختار ديالکتيک سياست خارجى و روابط بين‌المللى کشورها را نيرومند خواهد ساخت .

باتوجه کل منشور معلوم می گردد بیشتراز این که بیانیه باشد اعلام موجودیت تشکیلات است. (باتوجه بند 3 ) پس این با مفهوم مستقل بودن  در بند 5 مغایر است بهتر این برداران نام طیف مستقل از منشور خویش خارج کنند.

الف ) وجود اختلاف سلیقه در بین فعالین ملی

وجود اختلاف سیلقه یک امر عادی  در هر حرکتی است مگر شما بخاطر این اختلاف سیلقه ها نیست  تشکیلات آذربایجانی  رامورد نقد قرار می دهید. واین ضروت را حساس کردید اعلامیه موجودیت تشکیلات جدا را اعلام کنید.

ضعف تشکیلات آذربایجانی در جذب و ساماندهی نیروهای آذربایجانی نه بخاطر :

وجود خفقان شدید از طرف حاکمیت

ضعف بنیه اقتصادی تشکیلاتهای ملی

 بلکه

در نبودن انسجام فکری در این تشکیلات

مشخص نبودن اهداف اولیه و ثانویه باعث شده است تشکیلات  بعنوان  گروه های دوستی در ایند .تایک تشکیلات منسجم باساختار های فکری  سازمانی 

ضعف بنیه مالی هم جز بهانه چیزی نیست. اگر واقعا انانی شجاعت ان را دارند . بنام طوماری امضا کنند . هر کدام در روز تنها 100 تومان  بدهند درماه می شود 3000 تومان این برای 500 نفر می شود 1500000 تومان  . اگر این مبلغ به روزی 300  تومان افزایش دهیم در ماه میشود 9000 تومان ضرب در 500 کنیم میشود. 4500000 تومان  شما انقدر بر طیف گسترده فعالان حرکت ملی  افتخار می کنید قادر نیستید  روز 100 تومان ( قیمیت یک لواش) 300 تومان ( کرایه یک مسیر کوتاه در تبریز است ) جمع کنید . بهتراست دم از ملی گرایی و فعالییت برای رهایی ملت ازربایجان از  زیر استثمار  فارس نزنید.مشکل حرکت ملی ازربایجان  نه خفقان  است نه ضعف بنیه مالی بلکه  در عدم ایمان افرادی است  امروز تنها پوز  روشن فکری با کمترین هزینه را می خواهند در آورند.

شما ان قدر محکم از عدم درک تشکیلات  از نوع مبازره نوشتید. مثلا شما حاکم بر مبارزه حرکت ملی هستید . در حالی که منشور شما سراسرپر از تناقض گویی است.

ماده 6 از منشور: طیف فعالین مستقل حرکت ملی آذربایجان جنوبی ، تشکیلات نیست و فراجناحی می اندیشد

در تناقض کاملا با ماده 1منشور :  طیف فعالین مستقل حرکت ملی آذربایجان جنوبی نماینده کل فعالین مستقل حرکت نبوده و چنین ادعایی را هم نمی کند . اما طیف مستقل برای جذب حداکثری فعالین مستقل حرکت ملی آذربایجان جنوبی تلاش می کند.

شما مدعی مستقل بودن میکنید معلوم نیست براساس کدام مانیفست اقدام به جذب نیرو می کنید.  تشکیلات نیستید ولی کار تشکیلاتی  می خواهید انجام دهید. ایا این پاردوکس نیست  پس چیست ؟

در ماده4 منشور : طیف فعالین مستقل حرکت ملی آذربایجان جنوبی در مقابل هر جریانی که قصد ایجاد بایکوت سیاسی

(در چهارچوب منافع ملی آذربایجان ) در حرکت ملی که نتیجه آن در صورت آزادی آذربایجان جنوبی، به قدرت رسیدن جریانهای توتالیتر خواهد بود به شدت مبارزه خواهد کرد .

شما مانند جمهوری اسلامی خویش را اسیر تئوری توطئه کردید.  براساس کدام اصول تشکیلات آذربایجانی  بایکوت  سیاسی انهم براساس نامعلوم منافع  ملی می کنید . از طرفی شما نوع دوولت را به مردم آذربایجان ارجاع دادید. هئچ گونه برنامه ای  برای اینده دوولت آذربایجان ندارید. از اعلان خود برای مبارزه با حاکمیت ازربایجان اماده می کنید. این یک پاردوکس و لمپنیزم  نیست.

ماده7  منشور : طیف فعالین مستقل حرکت ملی آذربایجان جنوبی در عین اینکه درمقابل هرگونه تک روی جناحی ، القاء فرهنگ مصادره و ایجاد اختلاف در حرکت خواهد ایستاد ، در مقابل هر گونه انحراف در حرکت نیز سکوت نخواهد کرد.

یا ماده از منشور در تضاد با این قسمت منشور نیست که: تشکیلاتهای ملی گاهاً دچار نوعی خود بینی و عناد ورزی در مورد افکار خویش گردیده اند.

زیرا این قسمت بند انسان را به یاد  این سخن از دکتر  چهرگانلی می اندازد. که خود را ((گوزتچی حرکت ملی آذربایجان)) نام گذاری کرد. حال شما چنین صفتی برای خویش قائل هستید. ایا این خود بینی نیست پس چه هست. معیار شما برای انحراف سنجی چیست؟؟ منظورتان فرهنگ مصادر ه انحصار طلبی ایست شما هم از این ابتدا بدان مبتلا گشتید .

هر چه فکر کردم نتوانستم مفهوم این بند را بفهم: 10 - طیف مستقل خواستار آزادی بیان ، دمکراسی و آزادی احزاب سیاسی در چهارچوب منافع ملی آذربایجان است .مگر چهارچوب منافع ملی آذربایجان آزادی بیان،دموکراسی و آزادی احزاب را محدود می کند که شما در چهارچوب منافع آنرا می پذیرد کاش چهارچوب های منافع ملی را تعریف کرده بودید. تا کدام بخش از منافع ملی با آزادی بیان ، دمکراسی و آزادی احزاب سیاسی در تناقض است برای ما نیز نشان می دادید چون از وظایف افراد سیاسی است که بر اعضاء ملت خود آموزش دهد. و یا شما دربند 9 – نوشتید:"طیف مستقل در مقابل کلیه احکام ضد انسانی اعم از احکام شرعی و غیر شرعی که در مغایرت با قوانین کنوانسیون حقوق بشر است خواهد ایستاد و برای برچیدن چنین احکامی همانند حکم اعدام و سنگسار مبارزه خواهد کرد.

 از طرفی خویش را پایبنده  به قوانین کنوانسیون حقوق بشر می دانید از طرف دیگر ازادی بیان- دمرکراسی ( یعنی چه ) و ازادی احزاب از اصول اولیه قوانین کنوانسیون حقوق بشر را  محدود به منافع نامعلوم ملی می کنید. این پاردوکس و لمپنیزم نیست.

در پایان خواهان به اشتراک گذاشتن این تفکر هستم که حرکت ملی آذربایجانی حرکتی ریشه دار و قالب در اتمسفر سیاسی آذربایجان و یکی از متغیرهای مستقل درمعادلات تحولات ایران و منطقه بوده و گفتمان و تحلیل های درون گروهی آن به دقت زیر نظر انبوهی از احزاب سیاسی و مراکز تحقیقاتی و دانشگاهی منطقه و سوپر قدرت های سهیم در منطقه قرار دارد.لذا می بایستی در انتخاب واژه ها و مفاهیم خصوصا نوشته های گروهای سیاسی در قالب منشور و اساسنامه احزاب و گروها  دقت مضاعف به خرج داد.

به نظر من با توجه به معنای کلید واژه های اینجانب آنچه که از این منشور می توان برداشت کرد چیزی جز لمپنیزم در حرکت ملی نیست و فراموش نکنیم که باز کردن جبهه و دسته بندی های جدیدی بدون استدلال های منطقی و پایه ای موجب سردرگمی در بدنه حرکت و ائتلاف انرژی در جبهه های موازی خواهد بود.شایسته است نویسندگان این متن اگر به این نتیجه رسیده اند که می توانند به صورت گروهی به فعالیت سازمانی دست بزنند با انتخاب نامی اعلام موجودیت کرده و با انتشار اساسنامه و نظامنامه خود به فعالیت حزبی خود شروع بکنند و با شناسنامه کردن تفکرات و عملکرد خود گوشه ای از مسولیتی های حزبی را به دوش گرفته و خود را مسول بدانند، به امید روزی که اکثریت فعالان حرکت ملی آذربایجان روزی در قالب احزاب و تشکل های قوی و منظم جهت دستیابی و در داست داشتن رفاه و سعادت ملی آذربایجان باهم رقابت کنند.و معدوی اشخاص فرا جناحی و شخصیت های فرهیخته ما در قالب به راه انداختن کرسی های دانشگاهی ،ستون نویسی مطبوعاتی و میتنگ های سیاستی قدرت خود را در قالب نیروهای فکری مستقا به احزاب و گروهای اجتماعی القاء کنند.

بیر آزربایجانلی

ناپدید شدن بهنام شیخی فعال سرشناس آزربایجانی

ساوالان پورت : بهنام شیخی فعال سرشناس آزربایجانی صبح روز دوشنبه  ۱۴ فروردين۱۳۹۱  پس از خروج از منزل پدری اش در اردبیل ناپدید شده است. بنا به اظهارات خانواده ایشان، وی که قصد عزیمت به شهر تبریز برای پیگیری و باز پس گیری اشیاء ، مدارک و وسایل شخصی اش از اداره اطلاعات تبریز را داشته است پس از تماسهای کوتاه از تلفن همراهش دیگر هیچ خبری از  او ندارند.



در ماه گذشته نیز شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران بهنام شیخی را به پنج سال حبس تعلیقی محکوم کرد .قاضی پیرعباسی این فعال ملی و مدنی آذربایجانی را به اتهام عضویت در گروه غیر قانونی، اقدام علیه امنیت کشور از طریق اجتماع و تبانی به قصد برهم زدن امنیت عمومی و فعالیت تبلیغی علیه نظام به ۵ سال حبس تعلیقی محکوم کرد.

بهنام شیخی در سالهای اخیر در رابطه با حضور در مراسمهای ملی و شرکت در قیام خرداد سال ۸۵  شهرهای آزربایجان و اعتراضات به خشکانیدن دریاچه اورمیه  به دفعات کرار دستگیر و مدت زیادی را در بازداشت به سر برده است، وی بر اساس ماده ۴۷، ۶۱۰، ۲۵ قانون مجازات اسلامی به پنج سال حبس تعزیری و نظر به نداشتن سابقه حکم مذکور به مدت ۵ سال تعلیق محکوم  شده است.

۱۳۹۱ فروردین ۱۵, سه‌شنبه

تحت فشار قرار گرفتن دستگیر شدگان روز طبیعت در مشکین شهر برای اعتراف

 به گزارش سایت خبری اؤیرنجی از مشکین شهر(خیاو) دستگیر شدگان روز 13 فروردین در اعتراض به خشکاندن دریاچه ی اورمیه در اداره ی اطلاعات تحت فشار قرار گرفته اند. 

علی خانی و مهدی محمدی دو نفر از دستگیر شدگان اعتراضات مشکین شهر می باشند که هم اکنون در اداره ی اطلاعات این شهر تحت شکنجه و فشار برای اعتراف و فاش کردن نام های مورد نظر آنها قرار گرفته اند.

بر اساس این خبرها بازجویان اداره ی اطلاعات شرط آزادی این دو نفر را منوط به فاش نمودن هویت اشخاص مورد نظر آنها اعلام کرده اند.

ساخت اولین آنتی ویروس به زبان ترکی آزربایجانی

 ساوالان پورت : اولین آنتی ویروس به زبان ترکی آزربایجانی و با نام تجاری “B.A.K.U.” در آزربایجان شمالی وارد بازار فروش شد.



بر اساس اخباری که وزیر اطلاعات و فن آوری آزربایجان شمالی در سایت سازمان منتشر ساخته است اولین آنتی ویروس که تماماً به زبان ترکی آزربایجانی می باشد و دارای قابلیت های منحصر به فردی نسبت به دیگر نرم افزارهای مشابه می باشد وارد بازار فروش آزربایجان شمالی شده است.



از قابلیت های آنتی ویروس ترکی می توان به قابلیت پاسخ دهی به تمامی سوالات مرتبط با امنیت کامپیوتر به زبان ترکی آزربایجانی، قابلیت تنظیم دسترسی کودکان در خانواده ها، جستجوی بد افزارها و ... اشاره کرد.

آنتی ویروس ترکی هر 3 ماه یک بار نسخه جدیدی را به خود خواهد دید.



بر اساس گفته های وزیر ارتباطات و فن آوری آزربایجان شمالی ساخت آنتی ویروس به زبان ترکی نتیجه 8 ماه فعالیت شبانه روزی متخصصین حوزه کامپیوتر آزربایجان شمالی بوده است.
 
منبع : اورمیه نیوز

بازداشت فعال مدنی آزربایجان مرتضی عوض پور

ساوالان پورت : فعال مدنی آزربایجان مرتضی عوض پور به همراه پسر خاله خود، حسن رنجبر، به هنگام پخش اعلامیه ترحیم توسط ماموران امنیتی تبریز دستگیر شدند.

دوشنبه 14 فروردین 91 مصادف با مجلس ترحیم مرحوم صادق عوض پور، پدر گرامی فعالین آزربایجانی مصطفی، مرتضی، و محمدرضا عوض پور، مرتضی عوض پور به همراه حسن رنجبر دستگیر شدند.

این دو فعال به هنگام پخش اعلامیه ترحیم که به تورکی نوشته شده بود دستگیر شدند.

این در حالی است که ماموران امنیتی به هنگام شروع مجلس ترحیم در اطراف مسجد حضور یافته و با دوربین فیلمبرداری از حاضرین در مجلس فیلم و عکسبرداری نمودند. دولت فاشیستی ایران آن چنان از ملت آزربایجان در هراس است که حتی از یک مجلس یادبود نیز می ترسد و با گماردن افراد خود فروخته و بازداشت نزدیکان مراسم سعی در ایجاد ترس و دلهره در بین خانواده و فعالین می باشد.

متاسفانه این چنین اعمال در چندین سال گذشته به وفور دیده شده و حتی در مجالس عروسی نیز شاهد آن بودیم که نمونه بارز آن دستگیری علیرضا حسین زاده بعد از مراسم عروسی و محکومیت وی به 3 ماه حبس تعزیری و یا عدم اجازه به برگزاری جشن هادی حمیدی میباشد.

طی اخباری که از طرف خانواده ی ایشان دریافت نمودیم، هیچ خبری از این دو فعال نیست و تنها اطلاعی که دارند این است که این دو فعال به خاطر پخش اعلامیه دستگیر شده اند ولی توسط کدام ارگان و از مکان نگهداری آنها نیز خبری در دست نیست.

انتقال شاهرخ زمانی به بند متادون زندان تبریز

ساوالان پورت : صبح امروز ۱۴ فروردین مامورین زندان اقدام به منحل کردن بند مالی زندان مرکزی تبریز کرده و زندانیان این بند را به بندهای ۱۲ محکومین و متادون زندان تبریز منتقل کردند، بیست زندانی سیاسی این بند به بند ۱۲ محکومین و سایر زندانیان به بند متادون منتقل شدند اما ماموران بند ۱۲ محکومین از پذیرش شاهرخ زمانی کارگر زندانی خودداری کرده و وی به بند متادون منتقل شده است.

زندانیان بند متادون همگی متادون مصرف کرده و معتاد به انواع مواد مخدر هستند و زندانیان آلوده به انواع بیماری های خطرناک از جمله ایدز و هپاتیت در این بند وجود دارد. این بند به لحاظ بهداشتی در وضعیت فوق العاده نامناسبی قرار دارد و عملا امکان اولیه ای برای زندگی در آن وجود ندارد. این اقدام مسئولین زندان برای سخت تر کردن شرایط زندان برای شاهرخ زمانی و ایزوله کردن و جدا کردن او از هم خرجی ها و رفقایش برای تضعیف روحیه و مقاومت وی است. این اقدامات در حالی انجام می شود که دستگیری و سپس حکم صادره برای وی یعنی یازده سال حبس تعزیری از اساس فاقد هر گونه سند و مدرک محکمه پسند و خلاف قانون است. 

شیوه های ضدبشری و در نهایت درجه ارتجاعی به کار گرفته شده از طرف ماموران رژیم و دستگاه های سرکوبگر اطلاعاتی-امنیتی آن برای آزار هر چه بیشتر زندانیان پیش از این سابقه داشته و همواره در قبال زندانیان مقاوم به کار گرفته شده است.

 ا تمامی فعالین کارگری و سیاسی را برای اقدام متحد در قبال این گونه اقدامات فاشیزم مذهبی و حکومت قرون وسطایی ولایت فقیه فرا می خوانیم و خواستار آزادی فوری و بی قید و شرط شاهرخ زمانی فعال کارگری دربند هستیم. جمهوری اسلامی امروز و در دوران پایانی عمر ننگین خود با وحشیت تمام به فعالین کارگری و مدنی یورش برده تا هرگونه بارقه ای از مقاومت را در جامعه از بین ببرد. پاسخ این یورش همانا مبارزه منسجم و سازمان یافته در محل کار و زندگی با راه اندازی هسته های مقاومت و کمیته های انقلابی است. چاره کار تنها در مبارزه متحدانه و متشکل است.

منبع : وبلاگ کمیته ی حمایت از شاهرخ زمانی


آزادسازي نخست آزربايجان جنوبي توسط اردوي امپراتوري عثماني- ژانويه ١٩١٥


آزادسازي نخست آزربايجان جنوبي توسط اردوي امپراتوري عثماني- ژانويه ١٩١٥_ مئهران باهارلي



نيروهاي عثماني در قرن بيستم دو بار اقدام به نجات آزربايجان جنوبي و آزادسازي مركز سياسي آن تبريز كرده اند. بار نخست از اوائل ژانويه ١٩١٥ تا آخر همان ماه به مدت سه هفته و بار دوم از اوائل ژوئن سال ١٩١٨ تا اوائل ماه نوامبر همان سال به مدت چهار ماه و سه هفته. اين مقاله به بررسي اجمالي نخستين آزادسازي آزربايجان جنوبي توسط اردوي امپراتوري عثماني مي پردازد.




شيطان سازي پان ايرانيستها و روس پرستها از عثماني

تاريخ قرون وسطي پر است از قتال، كشتارها و جنگهاي بيهوده و بيمعني بين توده هاي ترك ساكن در ايران-آزربايجان امروزي و قلمرو عثماني. متاسفانه در اكثر موارد مانند دوره صفويان، دسته اول مسبب و مسئول اصلي فجايع مذكور شمرده مي شود. اما تركهاي عثماني بويژه از آغاز قرن بيستم در رابطه با تركهاي ساكن در ايران و آزربايجان، سياستهاي بسيار درست و دور انديشانه اي انتخاب كرده و به صورت متحد و ضامن امنيت آنها عمل كرده اند. تاريخ رسمي دولت ايران و تاريخنگاري پان ايرانيستي، علي رغم اين واقعيت، اردوي عثماني در آزربايجان جنوبي در دهه هاي نخستين قرن بيستم را "اشغالگر" مي نماياند. در حاليكه مردم ترك اين سرزمين آنرا "منجي" و "آزاديبخش" خود مي نامند. كمكهاي همه جانبه مجاهدين ترك عثماني به مردم آزربايجان در سالهاي حركت مشروطه٬ نجات آزربايجان شمالي در جنگ اول جهاني از اشغال روسيه تزاري، پايان دادن به قتل عام و كشتار خلق ترك در شمال آزربايجان توسط داشناكهاي ارمني، آزادسازي مناطق اشغالي آزربايجان جنوبي از دست روسيه تزاري و نجات مردم آزبايجان جنوبي از قتل عام داشناكهاي ارمني و جيلوهاي آسوري در سالهاي جنگ جهاني اول٬ تنها چند نمونه از ياري و اتحاد تركهاي عثماني با تركهاي ساكن در ايران و آزربايجان در حيطه آزاديها و امنيت عمومي آنها است. در سالهاي اخير نيز پان ايرانيستهاي بنيادگراي شيعي، "قصد عثماني براي انحلال ايران شيعي" را به اتهام "اشغالگري" آنها افزوده اند. چنانچه روحاني ترك تبار اما پان ايرانيست و بنيادگرا، خسروشاهي در اينباره چنين مي گويد: ("به علاوه آزربایجان شاهد بزرگ ترین یورش های سلاطین عثمانی برای از میان برداشتن و انحلال ایران شیعی و پس از آن قرار گرفتن در مرکز نبردهای نابرابر با روسیه تزاری بوده است. منبع: نهضت آزاديستان و شهيد شيخ محمد خياباني اثري جديد از استاد خسروشاهي).

مخفي نمودن و يا واژگونه نماياندن سياستهاي مثبت دولت عثماني در قبال مسائل ملي تركان ساكن در ايران و آزربايجان جنوبي در ربع اول قرن بيستم، در ضمن يكي از مولفه هاي جعل و تحريف تاريخ ملت ترك و وطن آزربايجان جنوبي توسط استعمار روس و فارس و ترك تباران فارس زده و روس پرست مي باشد. چرا كه سياستهاي عثماني و بويژه دو حركت اتحاد و ترقي و اتحاد اسلام نقش عظيمي در زدن نخستين جرقه خودآگاهي ملي تركي در ميان تركان آزربايجان جنوبي – در هر دو مقياس نخبگان و توده مردم - و روند ملت شوندگي آنها به معني مدرن در اوائل قرن بيستم داشته است. برخي از اين تدابير و سياستهاي آينده نگرانه عثماني در آزربايجان جنوبي چنين اند:

-ايجاد فضاي فرهنگي تركي در آزربايجان جنوبي،
-انتشار نشريات تماما تركي زبان،
-تاسيس مدارس تركي زبان در شهرهاي مختلف،
-تشويق گذار به الفباي لاتيني تركي،
-تشويق به تركي سازي نامهاي خارجي اماكن،
-كاربرد زبان تركي در مناسبات رسمي (انجام سخنرانيها، صدور قبوض، نشر اعلانها، ...)،
-تبليغ شعار اتحاد اسلام براي پايان دادن به اختلافات فرقه اي و مذهبي و فاناتيسم اسلامي كه عامل مهمي در جلوگيري از رشد شعور ملي تركي در ميان تركان آزربايجان بود،
-طراحي پرچم مستقل براي آزربايجان جنوبي براي نخستين بار در تاريخ،
-سازماندهي مقاومت مسلحانه مردمي ترك در برابر متجاوزين ارمني-آسوري در مناطق غربي آزربايجان جنوبي،
-مقابله با اشغال آزربايجان جنوبي توسط روسيه تزاري،
-آزادسازي بسياري از شهرهاي اشغال شده آزربايجان جنوبي توسط اشغالگران روس و متحدان ارمني و آسوري آنها،
-زمينه سازي ديپلماتيك براي تاسيس دولت محلي آزربايجان جنوبي و حتي استقلال و يا الحاق آن به عثماني،
-....

فتح نخست آزربايجان جنوبي بدست اردوي نجات بخش عثماني: ۹ ژانويه ١٩١٥ تا آخر ژانويه ١٩١٥- سه هفته

در سال ١٩٠٩ روسيه تزاري به بهانه عدم وجود امنيت در تبريز، تمام آزربايجان جنوبي را به اشغال خود درآورد و با مناطق سرحدي آزربايجان جنوبي با عثماني همسايه گرديد. بدين ترتيب شمال غرب ايران عملا از قلمرو دولت ايران خارج شد. با آغاز جنگ جهاني اول در سال ١٩١٤و درگيري مستقيم عثماني و روسيه، دولت عثماني نتوانست حضور قواي نظامي روس در آزربايجان و در مرزهاي شرقي خود را تحمل كند. لذا از دولت قاجاريه –حكمران اسمي آزربايجان جنوبي- خواستار خارج نمودن روسها از آزربايجان شد. دولت قاجاريه كه عملا حاكميتي در آزربايجان نداشت، مسأله را با روسها در ميان نهاد ولي روسها نه تنها به اين درخواست مشروع وقعي ننهادند، بلكه به تحكيم حضور نظامي خود، ماندگار كردن اشغال آزربايجان جنوبي توسط اردوي تزاري اقدام نمودند. در اين راستا سرفرماندهي ارتش روسيه در قفقاز تصميم گرفت واحدهاي نظامي موجود در شمالغرب ايران را تحت عنوان (سپاه آزربايجان) به فرماندهي ژنرال چرنوزوبوف تقويت و تجديد سازمان دهد. از اهداف اصلي اين نيرو آماده كردن مقدمات براي گشودن جبهه اي جديد بر عليه عثماني از شرق و حفظ امنيت محور ارتباطي جلفا-خوي- سلماس و اورميه بود كه مسير مناسبي براي وصول به عراق امروزين و آبهاي گرم و بالفعل درآوردن جاه طلبيهاي ارضي روسيه تزاري محسوب مي شد. استقرار هواداران و عمال محلي مسيحي روسها يعني دستجات مسلح ارامنه و آسوريها در منطقه آزربايجان نيز بر اهميت اين كريدور افزود.

دولت عثماني كه حركات نظامي و سياسي روسيه و عمال مسيحي ارمني-آسوري آنها در آزربايجان جنوبي را از نزديك رصد مي كرد، در اين اوان تصميم به اقدام يك جانبه و سد نمودن منويات روسيه در آزربايجان جنوبي گرفت. متعاقبا دو ماه و یک هفته پس از درگیری رسمی امپراتوري عثماني در جنگ جهاني اول در اواخر ماه اكتبر سال ١٩١٤، روز ۹ ژانویه (۲۰ دی) سال ١٩١٥قواي متحده ترك (اردوي نجات بخش عثمانی به همراهي نيروهاي مسلح مركب از تركان آزربايجان جنوبي) پيروزمندانه وارد شهر تبريز شد و با مناطق مرزي آزربايجان شمالي همسايه گرديد. حضور قوای عثمانی در سال ۱۹۱٥ در تبریز، مرکز سیاسی آزربايجان کمتر از سه هفته ادامه يافت.

تركيب قواي متحد ترك (آزربايجان جنوبي- عثماني) در نخستين آزادسازي آزربايجان جنوبي

در دوره مورد بحث قاطبه سياسيون و نخبگان ترك آزربايجان جنوبي، عثماني و اردوي عثماني را – بر خلاف روسيه تزاري و اردوي روس- نه تنها اشغالگر نمي دانستند، بلكه نجات بخش ملت ترك و منجي آزربايجان جنوبي مي شمردند. براي استفاده از اين تمايل و نيرو بود كه همزمان با آغاز جنگ جهاني اول و درگيري قواي روسيه و عثماني در خاك آزربايجان، مقامات عثماني در اقدامي اوليه و زمينه ساز، خطيب مشهور "عمر ناجي" را به آزربايجان جنوبي فرستادند تا با متشكل كردن گروههاي پارتيزاني و مردمي تركان آزربايجان جنوبي كه متحد طبيعي عثمانيان در مقابل قواي اشغالگر و متجاوز روسيه بودند، قسمتي از نيروهاي آنها را از جبهه هاي جنگ با عثماني بيرون نمايد. عمر ناجي همراه با روشني بيك، چركس ادهم و رشيد بيك به داخل آزربايجان آمد و ماموريت محوله را به خوبي انجام داد. عمر ناجي، افسر عاليرتبه عثماني، خطيبي برجسته و شاعر، عضو هئيت مديره جمعيت اتحاد و ترقي، از اعضاي تشكيلات مخصوصه عثماني، همرزم و دوست ميرزا سعيد سلماسي مبارز ترك در سالهاي انقلاب مشروطيت در آزربايجان بود. (وي كه حتي مصطفي كمال آتاتورك را نيز تحت تاثير خود قرار داده بود، به عنوان مامور تشكيلات مخصوصه در جبهه قفقاز و ايران، در آزربايجان شمالي و جنوبي انجام ماموريت نموده، در اين مناطق به متشكل نمودن گروههاي پارتيزاني متشكل از تركان آزربايجان بر عليه اشغالگران روس دست زده و خود در عمليات پارتيزاني شركت كرده است).




پس از آن عثمانيان براي آزادسازي آزربايجان جنوبي در صدد اعزام نيروي نظامي به ایران برآمدند. خواست آنها اين بود كه آزادیخواهان و مجاهدان ترك آزربايجان جنوبي كه پس از اشغال آزربايجان جنوبي توسط ارتش تزاري روسيه به عثماني مهاجرت كرده و يا بدان پناهنده شده بودند به ایران برگشته، به اتفاق آنان براي آزادسازي آزربايجان جنوبي با سربازان روسيه وارد جنگ شوند. اين خواست عملي شد و دو ستون مسلح از مهاجرين ترك آزربايجان جنوبي تشكيل گرديد. در گرماگرم نبرد ساری قامیش در شرق تركيه، که بخشی از نیروهای روسیه مستقر در آزربايجان جنوبي به آن حدود انتقال داده شده بود، نیروهای عثمانی به همراه گروهی از مجاهدان ترك آزربايجان جنوبي و گروه های انبوهی از کردان قلمرو عثماني از غرب آزربايجان به سوی مركز و شرق آن و در قالب دو ستون پیشروی كردند.

پیشگام هر دو ستون متشكل از تركان آزربايجان جنوبي، كه یکی از مرز بازرگان و از سوی اورمیه و دیگری از مرز بانه و از سوی ساوجبلاغ به سوي شرق در حال حركت بود، مجاهدان ترك آزربايجان جنوبي و کردان عثماني بودند و سپاهیان عثمانی از پشت آنها حركت مي كردند. در ستون نخست دویست تن از شخصيتهاي ترك آزربايجان جنوبي از جمله امیر حشمت نیساری، حاجی میرزا آقا بلوری، میرزا نورالله خان یکانی، حيدرخان عمواوغلي، نوبری، امیرخیزی، هاشم خان، نصرت الله خان، فارس الملک، حسين خان فشنگچي، (پسيان؟) و دیگران جاي داشتند. اين گروه تركان آزربايجان جنوبي همراه گروه هایی از کردان عثماني قبل از قشون عثماني وارد ايران گرديد و ضمن تعقیب روسها و ضربه زنیهای مکرر به آنها تا حوالی شهر اورمیه پیش روي كرد و نيروهاي روس را در موانه در دو فرسخي اورميه شكست داد. روسها ناچارا از سوي روستاي انهر به شهر اورميه كه تحت اشغال خود داشتند عقب نشيني كردند. در اين موضع، بخش ايرانگراي ستون مذكور (امير حشمت نيساري، ...) در خيانتي آشكار و گويا در مخالفت با انديشه سركردگان نيروهاي عثماني براي فتح شهر اورميه بنام دولت عثماني از ستون جدا شده و به جاي آزادسازي تبريز، خود را از طريق موصل و بغداد به تهران رساند. اما بقيه ستون به رهبري زنده ياد حاجی میرزاآقا بلوری (از نخستين نمايندگان ترك گرائي دمكراتيك در آزربايجان جنوبي) همچنان تا تبریز با قشون عثماني و در تركيب نيروهاي متحده ترك همراهي و پيشروي كردند. ستون دوم از مجاهدان ترك آزربايجان جنوبي و دسته های کردان به فرماندهي زنده ياد حسین آقا فشنگچی كه پیشاپیش نيروهاي متحده ترك از مرز بانه و از طریق ساوجبلاغ جنگ کنان به آزربايجان وارد شده بودند، سرانجام همراه عساکر اردوي نجات بخش عثماني داخل تبريز شده و آنرا گشودند. ستون سومي از داوطلبان ترک آزربايجاني و کرد عثماني، به فرماندهي ابراهیم فوزی بیک چند روز بعد وارد تبریز آزاد شد.

همكاري توده ترك آزربايجان جنوبي با اردوي نجات بخش عثماني در آزادسازي نخست آزربايجان

در سالهاي جنگ جهاني اول بسيار بيشتر از نخبگان و سياسيون، توده ترك آزربايجان جنوبي به عثماني و اردوي عثماني به چشم فرشته نجات خود مي نگريست. پيش از آن سالها، در دوره بسیج و بی طرفی نیز عثمانی در سراسر ایران و به ویژه در آزربايجان محبوبيت و نفوذ فوق العاده اي داشت. از اينرو پیشروی نیروهای عثمانی در آزربايجان با استقبال زايد الوصف توده هاي ترك صورت می گرفت. از ساکنان مسیر این نیروها تنها ارامنه و آسوری ها با آنان دشمنی می ورزیدند و تركها و كردها و حتي يهوديان که توسط دو گروه قومی مذکور مورد تجاوزات و مظالم روزافزونی قرار داشتند، كلا با آنها روی موافق نشان می دادند و از آنها حمايت مي نمودند. عموم مردم مسلمان منطقه نيز از متحدین و به ویژه عثمانیها به بیرون راندن روسها و پایان دادن به استیلای تزاریسم تجاوزگر اميد داشتند. از سوي ديگر ایرانیان هوادار آلمان نیز، پرچم عثمانی را بر فراز خانه های خود به اهتزاز درآورده و تحت الحمايگي عثماني را پذيرفته بودند.

اقبال توده ترك در آزربايجان به عثماني و اردوي عثماني و تمايلات و احساسات مثبت كل مردم ايران نسبت به آنها آنچنان همگاني، عميق و نيرومند بود كه ”دولت ایران– كه پس از دوره مشروطه به حاكميت فارسگرايان در آمده بود- ابتدا در صدد بر آمد تا با نیروهای عثماني وارد جنگ شود، اما چون در آن موقع تمایلات و احساسات مردم ایران نسبت به ترکان عثماني را بسیار نیرومند یافت، صرفا به اعتراضات دیپلماتیک به دولت عثماني كفايت کرد". وزیر مختار روسیه در تهران نیز، که از احساسات دوستانه ایرانیها به ويژه تركها نسبت به عثمانیها و نیز از نفرت ايشان نسبت به روسها خبر داشت، در جریان مذاکره با وزیر خارجه ایران در همین روزها در تقلائي عاجزانه براي ايجاد دشمني بين تركان ايران-آزربايجان و عثماني از طريق تحريك تعصبات مذهبي و كشمكش سني-شيعي، بدين نكته اعتراف مي كند: "ممکن است بعضی ها به مناسبت این که عثمانیها مسلمان و هم مذهب هستند، احساسات آنها متمایل به عثمانی ها باشد. اگرچه این دلیل منطقی است، ولی نباید تاریخ را فراموش کنند و در خاطر نیاورند که هیچ وقت عثمانیها با ایرانیها دوست نبوده اند و در هیچ موقع از خصومت هم خودداری نکرده اند". (ترفند استعماري دشمن نشان دادن عثمانيها كه براي تحميق تركان ساكن در ايران و آزربايجان جنوبي ساخته و پرداخته شده، تاكتيكي است كه امروز نيز عينا و به طور گسترده اي از سوي پان ايرانيستها، آزربايجانگرايان كلاسيك روس پرست و دولت جمهوري اسلامي ايران بكار مي رود).

آزادسازي تبريز

در تبريز پايتخت آزربايجان تحت اشغال روسيه نيز وضعيت به همين منوال بود. چنانچه به نوشته لیتن كنسول آلمان در تبريز "در آن شهر تحت اشغال نظامیان روسی، تقریبا از هر دو خانه یکی به پرچم عثمانی مزین گردید". در چنين وضعيتي خبر پيشروي قوای متحد ترك آزربايجاني-عثماني به طرف شرق آزربايجان، بويژه آزادسازي خوي به دست قوای متحد ترك آزربايجاني-عثماني و انتقال سربازان روسی مستقر در آنجا به آناتولی باعث هيجان و به شوق و غليان آمدن مردم تبريز شد. انتشار اخبار بسته شدن راه تبریز ـ جلفا و حرکت قوای متحد ترك آزربايجاني-عثماني بسوی تبریز باعث وحشت سربازان روسی باقی مانده در شهر و فرار آنها و بسیاری از خارجیان و ارامنه و انتقال موجودی بانک روس به روسیه شد.

با نزديك شدن قواي متحد آزربايجان جنوبي-عثمانی به شهر تبريز، گروههایی از مردم تبریز به پيشواز نيروهاي آزاديبخش در سردري (سردورد) رفتند. قوای متحد ترك آزربايجاني-عثمانی به فرماندهی احمد مختار شمخال، شامل عده ای از مبارزان ترك آزربايجان جنوبي و از آن جمله زنده يادان حاجي میرزا آقا بلوری سركرده گروه اول و حسین آقا فشنگچی سركرده گروه دوم در روز ۹ ژانویه ١٩١٥ (۲۰ دی) وارد شهر تبريز شدند و در اینجا نیز مورد استقبال پرشور توده مردم ترك قرار گرفتند. کسروی مورخ پان ايرانيست ضد ترك که در آن روزها خود در تبریز حضور داشته، احوال شهر تبريز و شوق زايد الوصف ساکنان آن را چنین توصیف کرده است : "شهر، حال بس شگفتی داشت و پس از پنج سال اندوه و خواری نخستین بار بود که یک شور و شادی در مردم دیده می شد. سپاه روس و بیرون رفتن از تبریز چیزی بود که هیچگاه گمان نرفتی، و چون در این هنگام مجاهدان (ترك) تبریز و دسته های کرد و عثمانی از مراغه بیرون آمده و آهنگ شهر کرده بودند و مردم آن را شنیده و گریختن روسیان را از رهگذر آن می شماردند و از انگیزه درست آگاهی در میان نبود از اینرو روسیان را برای همیشه رفته می پنداشتند و گمان بازگشت نمی بردند، و همچون کسانی که از زندان بیرون آمده باشند، بهمدیگر مژده داده ، شادمانی می نمودند".

پس از وارد شدن قوای متحده ترک آزربايجاني-عثماني آشکار می شود که تعداد آنها چندان زیاد نبوده و از آن توده اندک كمتر از ۶۰۰ نفر - را نمی شد بعنوان یک نیروی جنگی آزموده حساب کرد. لیتن كنسول آلمان در تبريز، در باره دلبستگي و محبت شديد توده ترك به عثمانيان در سرتاسر آزربايجان جنوبي كه منجر به بزرگ نمایاندن لشکر عثمانی عازم تبریز و واداشتن روسیان به فرار و تخلیه شهر شد چنين مي گويد :"تمام سکنه آن ایالت، با آن نفرت شدید خود از روسها، همگی باهم همدست شده بودند که هر یک بسهم خود به اجرای آن بلوف بزرگ کمک کنند . . . آن اغراق گوییها در مورد تعداد نیرویی که در حال پیش آمدن بود، همه و همه در جهت اجرای هدفی مشترک بود که روسها را به اشتباه اندازند، آنان را بترسانند و از شهر بیرون کنند. آیا نباید ملتی را که چنان کاری را توانست انجام دهد، مورد تحسین قرار دارد؟"

فرمانده نیروهاي متحده ترك در نخستین روزهای ورود به شهر با انتشار اعلانهایی به زبانهای فارسی و ترکی تأثیر مثبتي بر افکار عمومی گذارد. او ضمن برسمیت شناختن استقلال ایران، خطاب به مردم اعلام داشت کسانی را که به بهانه اخذ مداخل برای مردم شهر ایجاد مزاحمت می کنند، به وی معرفی کنند تا به مجازات عمل خود برسند. ابراهیم فوزی بیک که در مقام فرماندهی بقیه داوطلبان ترک آزربايجاني و کرد عثماني، چند روز بعد وارد تبریز شده بود نيز، اعلام كرد كه "عثمانيها برای غارت به تبریز نیامده اند، بلکه آنان تنها و تنها تصفیه آن ایالت از روسها و خدمت به اسلام است".

در دوره حاكميت كوتاه مدت عثمانيان بر آزربايجان جنوبي در اين برهه زماني و يا آزادسازي نخستين آن توسط دولت عثماني، توده مردم ترك به طور گسترده اي در سرتاسر آزربايجان با حاكميت جديد و از جان و دل همكاري نمودند. در تبريز و شرق آزربايجان اين همكاري و دلبستگي توده هاي ترك به نيروهاي نجات بخش عثماني، به جهت اخراج سالداتها و قزاقها و دراگونها از شهر و پايان دادن به ظلم و ستم اشغالگران روسي؛ و در غرب آزربايجان به سبب پايان دادن به كشت و كشتارهاي بيرحمانه و بلاانقطاع توده هاي بي دفاع ترك توسط دستجات مسلح ارمني و آسوري بود.

عقب نشيني نيروهاي متحده ترك و اشغال مجدد آزربايجان جنوبي توسط ارتش تزاري روسيه

قشون روس جای سپرده به عساکر عثمانی، پس از عقب نشینی از تبریز فراتر از مرند نرفته بود و درگیری های آن با نيروهاي عثمانی در حوالی گردنه یام و صوفیان ادامه داشت كه در اواسط ژانویه سال ١٩١٥ (دي ماه ١٢٩٤ شمسي) فاجعه ساري قاميش به وقوع پيوست. در اين فاجعه اردوي عثماني در مصاف با اردوي روسيه، قريب به يكصد هزار تن از سربازانش را در كوههاي الله اكبر ارزروم در شرق تركيه از دست داد. روسها نيز ٣٠ هزار تلفات دادند. پس از پیروزی روسها در نبرد ساری قامیش، سربازان روسی به پشتوانه قشونی که به فرماندهی ژنرال چرنوزوبوف از ساری قامیش به سوی تبریز در حرکت بود و داوطلبان مسلح ارمنی و آسوري نیز به آنها پیوسته بودند، از حدود صوفیان به پیشروی دوباره به سوی تبریز پرداختند. نتيجتاعثمانیان در روزهای آخر ژانویه سال ١٩١٥ از تبریز عقب نشینی كردند. بدین ترتیب آزادسازي تبريز توسط عثمانیان بیش از سه هفته دوام نیاورد و پايتخت آزربايجان دیگر باره به دست روسها اشغال گرديد. هر چند پس از رفتن عثمانی ها و اشغال دوباره تبريز توسط قشون متجاوز روسيه، دیگر جنگ عمده ای در این شهر و اطرافش اتفاق نیافتاد، اما اوايل سال ١٩١٥ ديگر نقاط ايران بويژه غرب آزربايجان همچنان عرصه كشمكش و درگيريها بين قواي روس و عثماني بود. بعد از آن نيز عثمانیها چند بار در سال های ۱۹۱۵ و ۱۹۱۶ برای بازپس گرفتن تبریز و آزادسازي آزربايجان اقداماتی کردند، اما در این راه توفیقی به دست نیاوردند. در بهار ١٩١٦ به تدريج تمام منطقه به اشغال روسها درآمد و آخرين تلاش عثمانيها براي اخراج روسها از آزربايجان جنوبي در نبرد ديلمان (ارديبهشت ماه) به ناكامي انجاميد.

پس از عقب نشيني نيروهاي عثماني و اشغال دوباره آزربايجان، روسها به انتقامجوئي و زهر چشم گرفتن از توده مردم ترك، به جرم همكاري با نيروهاي آزاديبخش عثماني دست زدند. باز چوبه هاي دار در ميادين علم و نفسها در سینه ها حبس گردید. خبرنگار روزنامه کاسپی در گزارشی که یکی دو ماه پس از خروج عثمانیها از تبریز تحت اشغال مجدد اردوي روسيه ارسال داشته، نوشته است که در صد سال گذشته هرگز وضع مردم آزربايجان تا این حد غیرقابل تحمل نبوده است. با حاكميت دوباره روسها بر تبريز، عده ای از مردم شهر که با نيروهاي متحده ترك همکاری کرده بودند و بعضی از آزادیخواهان و مجاهدان دوره مشروطيت که به شهر بازگشته و از مخفیگاههای خود بيرون آمده بودند، به ناچار دوباره راه فرار و مهاجرت به عثماني را در پیش گرفتند.